Fooi geven in Europa: dit zijn de belangrijkste regels per land

Het geven van fooi is heel gebruikelijk in Europa, maar tussen de landen gelden nog grote culturele verschillen. We maken een tour langs de grootste Europese landen en zetten de belangrijkste etiquetteregels rondom fooi geven per land voor je op een rij.

Fooi geven in Europa: servicekosten en de één-euro-regel

Voordat je bedenkt hoeveel fooi je wilt geven, is het altijd belangrijk om te kijken of er niet al servicekosten worden gerekend. Indien er al servicio incluido (Spanje), service compris (Frankrijk) of servizio incluso (Italië) op de rekening staat, is het niet nodig om ook nog eens 10% fooi te geven. Toch is het nog altijd gebruikelijk om een paar euro’s bij te leggen, als je tenminste tevreden bent over de service. In Europa zijn fooien meestal een extraatje boven op loon en servicekosten, al verschilt de verwachting per land.

Buiten de horeca bestaat er een ongeschreven één-euro-regel. Daarbij geef je voor kleine services €1: voor het dragen van je koffer, het schoonmaken van je hotelkamer en het ontbijtpersoneel in het hotel. Enkel de conciërge, die veel werk voor je verricht, je goede reistips geeft en je reserveringen regelt, ontvangt een wat hoger bedrag. Denk dan aan briefje van vijf of tien euro.

In deze Europese landen wordt het minste en het meeste fooi gegeven

Duitsers betalen relatief vaak contant, en in kleinere zaken kan cash nog steeds de norm zijn. Volgens onderzoek van YouGov uit 2023 geven ze in Duitsland zelfs even vaak fooi als in de Verenigde Staten, hét fooienland bij uitstek. Maar liefst 72% van onze oosterburen geeft fooi in restaurants. En ook in andere sectoren (hotelpersoneel, taxichauffeurs en barpersoneel) zijn Duitsers uiterst genereus in vergelijking met andere Europese landen. Daar is wel een verklaring voor: in Duitsland is het nog steeds ongebruikelijk om met pinpas of creditcard te betalen. Sterker nog, in sommige gevallen kan dit niet eens. Omdat men gewend is om cash op zak te hebben, is het daarmee ook gebruikelijker om een kleine bonus toe te voegen bij de kapper, de taxi of de horeca. 

In Italië is de fooiencultuur veel minder prominent. Slechts 24% van de Italianen geeft vaak een fooi na het diner. Een groter deel (29%) geeft zelfs toe helemaal nooit een cent achter te laten. Als Italianen al fooi geven, is dat eerder omdat ze geen zin hebben om op het wisselgeld te wachten.

7 verrassend illegale dingen in Europa die je echt niet moet doen

Groot-Brittannië: service charge of extra fooi?

In Groot-Brittannië draait fooigedrag vooral om goed opletten. In restaurants en cafés voegen ze steeds vaker automatisch een service charge van 10-15% aan de rekening toe, vooral in steden als Londen. Staat die vermeld, dan is extra fooi niet nodig. Ontbreekt de service charge, dan is het gebruikelijk om zelf een fooi van 10-15% te geven bij goede service. In pubs verwacht het personeel doorgaans geen fooi, al kun je soms ‘een drankje aanbieden’. Taxi’s rond je naar boven af. In hotels zijn kleine fooien voor personeel gebruikelijk, vooral bij bagagehulp of langere verblijven.

Geen extra fooi in Frankrijk en Zwitserland

Misschien is het je al eens opgevallen in Frankrijk: waar jij zelf nog staat te bedenken hoeveel fooi je zult geven, zie je Fransen zonder blikken of blozen het bedrag tot op de cent nauwkeurig betalen. Uit onderzoek blijkt dat slechts 34% van de Fransen fooi geeft in restaurants. In Frankrijk worden de servicekosten immers al automatisch toegevoegd aan de rekening. Sterker nog: de 15% servicekosten is zelfs in de wet vastgelegd. Als je tevreden bent kun je best nog een paar euro bijleggen, maar een ingewikkelde rekensom kun je achterwege laten.

Ook in Zwitserland is de service vaak inbegrepen. Hier wordt extra fooi niet verwacht, maar gezien als blijk van enorme waardering.

Geen fooiverplichting in Noord-Europa

Het horecapersoneel in de Scandinavische landen en IJsland zal niet beledigd zijn als je géén fooi geeft. Er is namelijk geen sociale verwachting dat er een bepaald bedrag bij de rekening wordt opgeteld. Dat komt niet verkeerd uit, want Noorwegen, Denemarken, Finland, Zweden en IJsland staan allemaal in de top tien landen waar eten en drinken het duurst van Europa is. Wil je toch een blijk van waardering geven? Rond het bedrag dan naar boven af.

Fooi geven rond de Middellandse Zee: vooral bij het diner

In Spanje is het niet per se nodig om fooi te geven, zeker niet in de wat kleinere cafés of als je alleen een aperitivo hebt gehad. Ongeveer de helft van de Spanjaarden geeft fooi in restaurants. Deze mentaliteit geldt ook voor de andere landen rond de Middellandse Zee, zoals Griekenland, Kroatië en Italië.

Voor het hele Middellandse Zeegebied geldt: hoe toeristischer het gebied, hoe meer er wordt gerekend op fooi. Wie tussen de 5 en 10% bij de dinerkosten rekent zit altijd goed. Voor drankjes en kleine gerechten is het gebruikelijk om geen fooi te geven, of de rekening enkel naar boven af te ronden.

8 verrassende dingen die in andere Europese landen beledigend zijn

Ruime fooi voor ‘gratis’ gidsen

Voor alle Europese landen geldt dat je gidsen goed hoort te belonen. In dit beroep hangt hun inkomen wel degelijk af van de fooien. Een bedrag van drie tot vijf euro per persoon per dag is gebruikelijk. Recentelijk is er in de grote steden een opmars van ‘free tours’ voor toeristen. Alhoewel de naam aangeeft dat het gratis is, kun je het niet maken om de gids met lege handen achter te laten. Sommige free tours werken met een vaste afdracht per persoon aan de organisatie. De gids is over het algemeen niet zó dol op toeristen rondleiden dat hij dat bedrag graag voor eigen rekening neemt. Bij een grote groep maakt de gids een goede omzet als iedereen tussen de €5 en €7 geeft. Bij een kleine groep is een bedrag van €10 gebruikelijk.

Benieuwd hoeveel fooi je dient te geven op de andere continenten? Dit is onze wereldse fooiengids!

Volg Columbus Travel op Facebook, Instagram en/of YouTube en meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.