Van ‘oké’ tot ‘no way’: pas op met deze 10 handgebaren in het buitenland

Wanneer woorden tekortschieten, nemen handgebaren het geregeld over als universele taal. Met handen- en voetenwerk kun je grenzen overbruggen, maar óók voor ongemakkelijke situaties zorgen. Wat in één land vriendelijk lijkt, kan elders als beledigend worden opgevat. Deze tien handgebaren zeggen vaak meer dan woorden, maar niet altijd per se wat je bedoelt.

Tip: geen zin of tijd om te lezen? Bekijk de video onderaan het artikel!

1. Duim omhoog: van ‘top’ tot tobber

In Nederland is het opsteken van je duim een teken van goedkeuring dat je gerust naar vrienden, kennissen en zelfs wildvreemden kunt maken. Toch kan dit vertrouwde gebaar in andere landen verkeerd vallen. Onder andere in Iran, Afghanistan en Nigeria wordt de duim omhoog gezien als een grove belediging. In Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en in delen van Italië en Griekenland staat de duim omhoog eveneens gelijk aan het opsteken van je middelvinger. De duim wordt in Thailand geregeld opgestoken door kinderen als een soort kwajongensstreek: het is vergelijkbaar met je tong uitsteken.

2. Duim omlaag: universele afkeuring?

Zoals wij de duim omhoog kennen ten teken van goedkeuring, steken we de duim omlaag als we iets afkeuren. In veel westerse culturen wordt het gebaar geassocieerd met teleurstelling of een negatief oordeel. Hoewel het gebaar in het grootste deel van de wereld als negatief wordt gezien, kun je er in specifieke culturele contexten buiten Europa flink de plank mee misslaan door de verwarring met de duim omhoog. Omdat de duim omhoog in delen van het Midden-Oosten taboe is, gebruiken reizigers soms per ongeluk de duim omlaag als positief teken, wat tot totale spraakverwarring leidt. Het vermijden van beide gebaren is in deze regio de veiligste optie.

3. Het oké-teken: niet altijd oké

Het maken van een cirkel met je duim en wijsvinger om een oké-teken te vormen, lijkt in Nederland een simpele manier om te zeggen dat iets helemaal prima is. Het gebaar lijkt onschuldig, maar in landen als Frankrijk, Duitsland, Portugal, Griekenland, Turkije, Tunesië en Brazilië betekent het teken juist het omgekeerde. Het teken staat in Frankrijk gelijk aan nul: je vindt iets dus volstrekt waardeloos. In Brazilië daarentegen noem je iemand er een klootzak mee.

Bij onze oosterburen moet je oppassen om je andere drie vingers omhoog te steken als je het oké-teken maakt. Het kan in Duitsland als vulgair worden beschouwd. Maak je het gebaar in Turkije of Malta, dan vergelijk je mensen met geslachtsdelen. In Rusland kan het handgebaar tot slot worden geïnterpreteerd als een expliciet verzoek om seks.

Doe dit vooral niet: 8 verrassende dingen die in andere Europese landen beledigend zijn

4. Wijzen: als je wijs bent, vermijd je het

In Nederland gebruiken we vaak onze wijsvinger om iets aan te duiden of de aandacht ergens op te vestigen. Het lijkt een universeel gebaar, maar niets is minder waar. In veel delen van de wereld wordt het aanwijzen met je vinger als ongepast of zelfs vulgair beschouwd. In de Filipijnen is een uitgestrekte vinger naar een persoon richten uiterst respectloos. Als je iets wilt benadrukken, geef dit dan aan met een open handpalm. In China, Rusland en Zuid-Korea wordt er gewezen met de volle, platte hand of met een gestrekte arm. Indiërs wijzen liever met de kin dan met de arm of hand.

In delen van het Midden-Oosten en in landen met een grote boeddhistische bevolking, zoals Myanmar, Thailand, Laos en Cambodja, kun je wel je handen gebruiken, maar absoluut niet je voeten. Voeten vormen het laagste deel van het lichaam, komen geregeld in contact met de grond en gelden als onrein. Daarom wordt het wijzen met de voet naar een persoon, een religieus object of een tempel als diep respectloos beschouwd.

5. Vredesteken: vrede of verraad?

Het vredesteken, waarbij je je wijs- en middelvinger omhoogsteekt in de vorm van een V, lijkt een universeel symbool van vrede en harmonie. Maar pas op, want niet ver over de grens kun je mensen al onbedoeld flink beledigen. In Groot-Brittannië, Ierland, Australië en Nieuw-Zeeland betekent het vredesteken met de handpalm naar binnen gekeerd een grove belediging, vergelijkbaar met het opsteken van de middelvinger.

Het verhaal over de oorsprong van deze belediging is fascinerend. Volgens de overlevering dreigden de Fransen tijdens de slag bij Agincourt (1415) de vingers af te snijden van alle Engelse boogschutters. De Engelsen hielden vervolgens twee vingers richting de Fransen in een treiterend gebaar om te laten zien dat ze hun vingers nog hadden.

6. Wenken: niet voor iedereen

Iemand wenken waarbij je je handpalm naar boven houdt en je vingers naar je toe buigt, lijkt simpel en vriendelijk. In Nederland gebruiken we dit gebaar vaak om iemand uit te nodigen dichterbij te komen. In landen zoals India en de Filipijnen doe dat echter alleen bij dieren, zoals honden. Als je dit naar een persoon doet, wordt dat als uiterst kleinerend ervaren. Ook in Japan wordt wenken met de handpalm omhoog als diep beledigend gezien. Wil je in Azië iemand naar je toe roepen? Houd je handpalm dan naar beneden en maak een wuivende beweging met je vingers naar de grond toe.

Ook interessant: Dit moet je in Azië echt niet doen: 10 beledigende handelingen

7. Zwaaien bij het oor bij lekker eten: typisch Nederlands

Wist je dat wuiven langs je wang of oor om aan te geven dat iets lekker smaakt een typisch Nederlands gebaar is? Over de grens kennen ze het niet. Sterker nog: in Japan wordt een vergelijkbare beweging met de hand langs de wang gemaakt om aan te geven dat iemand dronken is. In Marokko kan het gebaar geïnterpreteerd worden als een teken dat je iemand gek vindt. In Griekenland betekent het dat je iemand een pak slaag wilt geven.

Hoe geef je dan wel aan dat je van de maaltijd geniet? In Japan zeggen mensen ‘oishii’ (smakelijk) en bedekken ze geregeld beleefd hun mond met de hand tijdens het kauwen of praten. Mensen in veel Arabische culturen kloppen zachtjes met hun vingers op tafel om aan te geven dat ze van het eten genieten. In Italië wordt vaak een handkus in de lucht geblazen om waardering voor een heerlijke maaltijd te uiten. En in landen als Turkije en Griekenland is het een gebruikelijk gebaar om na het eten over je buik te wrijven om aan te geven dat je verzadigd bent.

En dan is er nog het welbekende ‘bellissima’-gebaar. Je weet wel, het gebaar waarbij je je vingertoppen samenbrengt, ze lichtjes kust en vervolgens je hand in de lucht werpt. Dit wordt in Italië, Frankrijk, Duitsland en Spanje gebruikt als een groot compliment voor het eten.

8. Je handen omhooghouden: sussend of uitlokkend gebaar?

Wil je aangeven dat je iets niet weet, of wil je aan een ander tonen dat je niets kwaads in de zin hebt? Dan steek je vaak je handen in de lucht met de handpalmen naar voren. Waar dat in Nederland de angel uit een netelige situatie haalt, kun je over de grens de situatie daarmee verergeren. In Griekenland is het tonen van vijf gespreide vingers met de handpalm naar buiten gericht een zware belediging. Dit handgebaar wordt omschreven als de ‘moutza’. Het dateert uit de Byzantijnse tijd, toen gevangenen door de stad werden geparadeerd en omstanders as of uitwerpselen in hun gezicht smeerden met een open handpalm.

In Pakistan wordt het tonen van de open handpalm gezien als een gebaar dat een vloek of verwensing symboliseert. In sommige delen van de Perzische Golf, zoals de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en Oman, wordt het tonen van de palm van je hand met de vingers naar voren eveneens beschouwd als een vulgair gebaar.

9. De linkerhand gebruiken: praktisch of onrein?

We schudden elkaar zonder problemen de hand in Nederland en eten met beide handen zonder er echt bij stil te staan. In veel culturen dien je je echter strikt te beperken tot je rechterhand. Zo wordt in grote delen van het Midden-Oosten, Afrika en Zuidoost-Azië de linkerhand als onrein beschouwd, omdat deze traditioneel wordt gereserveerd voor het toiletbezoek. Daarom is het ongepast om met je linkerhand iemand te begroeten, geld te overhandigen of eten aan te nemen. Let wel op! In Noord- en Zuid-Korea, Japan en Thailand is het júíst beleefd om beide handen te gebruiken als je een object of visitekaartje aan iemand overhandigt.

Voorbij de handdruk: 10 bijzondere begroetingen wereldwijd

10. Je vingers kruisen: geluk of bedrog?

Als we in Nederland zeggen dat we voor je zullen duimen, kruisen we geregeld onze wijs- en middelvinger. In Vietnam is het kruisen van je vingers absoluut niet iets positiefs, maar als een teken van bedrog. Bovendien heeft het daar een zeer vulgaire, seksuele betekenis omdat de gekruiste vingers zouden lijken op de vrouwelijke genitaliën.

Benieuwd hoe dat zit met de handgebaren? Bekijk de video:

Andere non-verbale signalen die handig zijn om te kennen:

Ja-knikken en nee-schudden. Ja-knikken wordt in Bulgarije en delen van Griekenland gebruikt om ‘nee’ aan te geven en vice versa. Het knikken van het hoofd naar achteren en omhoog (geregeld vergezeld door een klikkend geluid met de tong) kan in Turkije ‘nee’ betekenen, terwijl het naar voren en omlaag knikken als ‘ja’ geldt. In delen van India, met name in het zuiden, wordt het zijwaarts kantelen van het hoofd (the Indian head wobble) gebruikt als een teken van instemming, begrip of respect.

Je oorlel aanraken. Dit gebaar heeft overal een andere betekenis. Zo betekent het in Italië dat iemand vrouwelijk of een watje is. Maar in Turkije geeft het aan dat er over je geroddeld wordt. In Spanje duid je hiermee een klaploper aan die niet voor zijn eigen drankjes betaalt, terwijl het in Portugal juist betekent dat je iets prachtig vindt. Het aanraken van de oorlel wordt in de Filipijnen gebruikt om slecht karma of ongeluk af te wenden.

De Italiaanse ‘hand-kom’. Het bekende gebaar waarbij de vingers in een kommetje naar boven wijzen en de hand op en neer beweegt, duidt op een vraag of twijfel (‘Wat bedoel je?’). Let wel op: als iemand het gebaar wilder maakt, kan het ook betekenen dat iemand je voor idioot uitmaakt.

Vinger onder het oog. Als iemand een vinger vlak onder het oog legt en de huid iets naar beneden trekt, is dat een waarschuwing. In Spanje en Italië betekent het simpelweg ‘let op’ of ‘ik houd je in de gaten’. Het is onheilspellender in Griekenland en Frankrijk. De persoon geeft aan dat hij jouw slechte gedrag nauwlettend in de gaten houdt. In Brazilië betekent het dat je de ander niet gelooft, en in Marokko is het een teken van schaamte.

Schudden met losse vingers. In veel Zuid-Europese landen, met name in Spanje, betekent het schudden van je hand met losse vingers op schouderhoogte (terwijl je je wangen naar binnen zuigt) dat iets extreem duur of pijnlijk is.

Ruimte maken in Spanje. Moet je je in Spanje een weg door een menigte banen? Houd je handen op schouderhoogte en tik met je vingers tegen je duimen om non-verbaal aan te geven dat je erlangs wilt.

Kin uitsteken. Je kin uitsteken naar iemand betekent in Italië en Frankrijk dat je ongeïnteresseerd of gehinderd bent. Maar in Portugal betekent het simpelweg: ‘Ik weet het niet.’

Klopje op de wang. In Spanje betekent een klopje op de wang dat iemand schaamteloos of brutaal is (letterlijk: ‘cara dura’, een hard gezicht).

Wijsvinger in de wang draaien. Italianen prikken met hun wijsvinger in hun wang en draaien deze om aan te geven dat iets lekker of goed is. In Zuid-Spanje is exact ditzelfde gebaar echter een zware belediging die de mannelijkheid van een man in twijfel trekt.

De ‘mano cornuta‘ (hoorntjes). In Zuid-Europa (onder andere Frankrijk, Italië, Griekenland en Spanje) en de Balkan staat het uitstrekken van je wijsvinger en pink in het bekende ‘rock’-gebaar gelijk aan het duivelsteken. Richt je dit op een persoon, dan vertel je diegene dat zijn of haar partner vreemdgaat (een hoorndrager).

Vingers boven de wenkbrauwen. Het plaatsen van twee vingers net boven de wenkbrauwen is in Spanje een belediging waarmee je aangeeft dat je denkt dat de ander dom is.

Hand om de neus. Als je in Frankrijk je hand in een vuist om je neus legt en deze heen en weer draait, geef je aan dat je denkt dat iemand dronken is.

Trommelen en kloppen. In Duitsland en Oostenrijk betekent een tromgeroffel met twee vuisten op de tafel een succeswens (duimen draaien). Een of twee keer zachtjes kloppen op een tafel is een informele groet in een groep. In universiteitszalen is kloppen op de tafel bij binnenkomst of na afloop van een college een officieel teken van respect en dank.

Vinger op de kin. In Turkije is het aanraken van je kin met je wijsvinger een manier om aan te geven dat je iets niet begrijpt of twijfelt. Het is vergelijkbaar met het krabben van je hoofd in andere culturen om verwarring uit te drukken.

Knipogen. In Rusland wordt knipogen met één oog als ongebruikelijk en vaak als ongepast of opdringerig gedrag beschouwd.

Eerbiedig groeten. In Thailand gebruikt men het wai-gebaar (handpalmen tegen elkaar voor de borst met een lichte buiging) om respect te tonen. Een vergelijkbaar gebaar is in India bekend als de namasté-groet. In Japan maken mensen een buiging met de handen plat tegen de zijkant van de bovenbenen (voor mannen) of over elkaar op de schoot (voor vrouwen) als teken van respect of verontschuldiging.

Bekijk onze Etiquettepagina voor nog veel meer tips over normen en waarden over de grens!

Altijd als eerste op de hoogte van het laatste reisnieuws, de leukste winacties en de beste insidertips? Meld je aan voor de gratis wekelijkse Columbus Travel-nieuwsbrief en/of volg ons op Facebook, Instagram, Linkedin, Spotify en/of YouTube!

Wil je onze reisverhalen en tips vaker terugzien? Google biedt nu de mogelijkheid om je favoriete media, zoals Columbus Travel, voorrang te geven. Klik in Google News op de ster of de volg-optie bij onze titel om ons toe te voegen aan je voorkeursbronnen. Kleine moeite, meer vakantiegevoel in je feed!