7 manieren waarop Nederlanders anders gaan reizen in 2026 (en jij waarschijnlijk ook)

We willen meer vrijheid, maar geen gedoe. Avontuur, maar wel comfortabel. En duurzaam reizen, zolang het praktisch blijft. Dat spanningsveld komt scherp naar voren in onze jaarlijkse Columbus-trendsurvey onder Nederlandse reizigers. Dit zijn de trends én de bestemmingen die het reisgedrag van Nederlanders in 2026 bepalen.

1. Europa blijft favoriet, maar het speelveld verschuift

De ranglijst met de populairste bestemmingen laat weinig twijfel: Europa blijft de grote favoriet onder Nederlandse reizigers. Frankrijk (30,1%), Spanje (25,6%) en Italië (23,6%) voeren overtuigend de lijst aan, gevolgd door Duitsland (20,6%) en Nederland zelf (26,6%). Dat is geen verrassing, maar wat wél opvalt, is wat daaronder gebeurt. De klassieke toplanden worden niet verdrongen, maar Europa verbreedt zich van binnenuit.

Vooral de middencategorie groeit. Scandinavië is daarin de opvallendste winnaar: Noorwegen (12,4%), Zweden (8,5%) en Denemarken (9%) zijn allang geen niche of bucketlist-extreem meer, maar volwaardige alternatieven voor Zuid-Europa. Koelere zomers, overweldigende natuur, rust en een sterk duurzaam imago wegen voor steeds meer reizigers zwaarder dan zonzekerheid alleen, zelfs als dat hogere prijzen betekent. Dat Scandinavië zo hoog scoort, zegt veel over verschuivende prioriteiten.

Tegelijkertijd zien we dat verre reizen niet verdwijnen, maar selectiever worden. Japan (9%), de Verenigde Staten (7%), Canada (7%), Zuid-Afrika (6%) en Costa Rica (6%) staan nog altijd stevig in de top twintig. Het zijn geen ‘even tussendoor’-bestemmingen, maar reizen met een duidelijke belofte: natuur, cultuur of een once-in-a-lifetime-ervaring.

Opvallend is vooral wat níét in de lijst staat. Veel klassieke zonbestemmingen buiten Europa ontbreken. Geen Zuidoost-Azië, geen Caraïben, geen Latijns-Amerika (Costa Rica uitgezonderd). Dat onderstreept dat Europa niet alleen favoriet blijft, maar ook intern steeds concurrerender wordt. Nederlandse reizigers blijven liever dichterbij en zoeken daarbinnen niet méér van hetzelfde, maar meer onderscheid.

Ben jij ook op zoek naar inspiratie voor ons eigen continent? Je vindt nog veel meer tips & tricks op onze themapagina Vakantie in Europa.

2. Curated freedom: ontzorging waar het telt, vrijheid waar het kan

Een van de meest uitgesproken trends in onze survey is wat wij curated freedom noemen. Steeds meer reizigers willen vrijheid in het tempo, de dagindeling en de keuzes onderweg, maar zien tegelijkertijd de meerwaarde van een partij die het ingewikkelde voorwerk uit handen neemt.

Reizigers die boeken bij reisorganisaties noemen opvallend vaak dat ze meer ruimte willen binnen het programma: flexibiliteit om een dag om te gooien, een activiteit over te slaan of juist langer te blijven op één plek. De reisorganisatie wordt daarbij minder gezien als gids die de route bepaalt en steeds meer als regisseur: iemand die de logistiek, vergunningen, transfers en eerste stappen organiseert, zonder het avontuur dicht te timmeren.

Bij groepsreizen tekent zich bovendien een duidelijke verschuiving af. Waar een groepsreis vroeger vaak het begin én einde van een vakantie was, zien we nu dat reizigers het groepsdeel steeds vaker bewust combineren met zelfstandige dagen ervoor of erna. Na het gezamenlijke programma boeken ze extra nachten om alleen of met een reisgenoot verder te trekken, zonder groep, zonder schema, maar mét de zekerheid dat alles soepel is opgestart.

Curated freedom speelt net zo goed bij reizigers die alles zelf regelen. Zij kiezen steeds vaker voor een stevig fundament, met ruimte voor improvisatie. Denk aan een vlucht met flexibele data, een eerste verblijf dat alvast vastligt, of een globale route waarbij alleen de grote lijnen zijn uitgezet. Pas ter plekke wordt besloten of die ene bergwandeling langer duurt, of dat een stad wordt ingeruild voor een dorp verderop. De zekerheid zit in de basis, de vrijheid in de invulling.

3. Comfortabel op avontuur: het nieuwe evenwicht tussen beleving en gemak

Avontuur is in 2026 geen synoniem meer voor afzien. Nederlandse reizigers zoeken nog altijd natuur, cultuur en nieuwe ervaringen, maar wel met een zekere basis aan comfort en zekerheid. De belangrijkste reiscriteria voor Nederlanders onderstrepen dat spanningsveld scherp. Nabijheid van natuur (45,6%) en aanbod van activiteiten (10,7%) scoren hoog, maar worden vrijwel direct geflankeerd door factoren die draaien om rust en betrouwbaarheid: veiligheid (12,8%), kwaliteit van accommodaties (9,7%) en zelfs de kosten en kwaliteit van vervoer spelen een duidelijke rol.

Dat wijst op wat we bij Columbus comfortabele avonturen noemen. Reizigers willen graag hiken en onbekende regio’s verkennen, maar niet meer tegen elke prijs. De tent hoeft niet meer op een winderige bergkam te staan als er ook een kleinschalige lodge in de buurt is. De jungle mag inspannend zijn, zolang er ’s avonds een goed bed wacht. Het avontuur zit niet langer in het improviseren van alles, maar in het bewust kiezen waar je energie naartoe gaat.

Die verschuiving zien we breed terug. Avontuurlijke bestemmingen worden vaker gecombineerd met comfortabele overnachtingen en betrouwbare vervoersopties. Dat verklaart ook waarom kwaliteit van accommodaties en veiligheid relatief hoog scoren, zelfs bij reizigers die zichzelf nadrukkelijk als ‘avontuurlijk’ beschouwen. Het gaat niet om luxe om de luxe, maar om ontzorging die ruimte creëert voor beleving.

4. Value hunting: slimmer reizen is de nieuwe luxe

Als één trend alles samenbrengt wat uit onze jaarlijkse reissurvey naar voren komt, dan is het value hunting. Niet per se goedkoper reizen, maar beter besteden. Nederlandse reizigers zijn nog altijd bereid te investeren in vakanties, maar stellen scherpere vragen: wat krijg ik ervoor terug? Hoeveel beleving levert deze reis op, in natuur, cultuur en rust?

De cijfers onderstrepen dat verschuivende waardesysteem. De totaalprijs van de reis (47,3%) is na het weer en klimaat de belangrijkste factor bij het kiezen van een bestemming, gevolgd door nabijheid van natuur (45,6%). Reizigers zoekenn niet naar ‘meer’, maar naar ‘beter’.

Die prijsbewustheid staat niet op zichzelf. In onze survey geeft 46% van de Nederlandse reizigers aan dat de stijgende kosten van levensonderhoud invloed hebben op hun reiswensen en -gedrag, tegenover 39% bij wie dat (nog) niet het geval is. Reizen blijft een prioriteit, maar wordt doordachter gepland. Dat vertaalt zich in flexibiliteit: buiten het hoogseizoen reizen, aanbiedingen combineren, alternatieve bestemmingen kiezen en kritisch kijken naar wat echt waarde toevoegt aan de reis.

Opvallend is dat deze trend niet alleen speelt bij lagere inkomens. Internationale onderzoeken van onder meer Deloitte en Euromonitor laten zien dat ook hogere inkomensgroepen steeds strategischer plannen. Minder trips per jaar, maar wel met meer impact. Één langere reis in plaats van meerdere korte. Een minder voor de hand liggende bestemming met meer ruimte en rust. Of dichter bij huis blijven, maar daarbinnen bewuster kiezen.

Value hunting helpt ook verklaren waarom bestemmingen met een sterke natuurcomponent en goede infrastructuur zo goed scoren in onze survey. Het is geen toeval dat landen als Noorwegen, Portugal, Slovenië en Zweden terrein winnen. Ze bieden veel beleving per euro, en dat voelt in 2026 als een vorm van luxe.

Op deze 10 bestemmingen krijg je het meeste waar voor je vakantiegeld.

5. Soloreizen zonder single penalty

Met het groeiende aantal singles in Nederland maken soloreizen een duidelijke opmars. Steeds meer reizigers trekken er alleen op uit, maar zij zijn zelden op zoek naar isolatie. Integendeel: het merendeel zoekt contact, veiligheid en gelijkgestemden, maar dan wel op eigen voorwaarden.

Die vraag vertaalt zich steeds duidelijker in het reisaanbod. Reisorganisaties spelen hierop in met groepsreizen voor solo’s, flexibele kamers zonder toeslag, en programma’s waarin gezamenlijke activiteiten worden afgewisseld met vrije tijd. Ook in onze survey zien we dat terug: soloreizigers noemen reisorganisaties nadrukkelijk als manier om drempels te verlagen, praktisch én sociaal. Niet om de hele reis ‘vast’ te leggen, maar om ergens op terug te kunnen vallen.

Een belangrijk motief daarbij is het kostenplaatje. Reizen wordt duurder, en singles voelen dat relatief het hardst. Eenpersoonskamers, huurauto’s, transfers en excursies zijn vaak ingericht op twee personen, waardoor alleen reizen automatisch meer kost. De wens om die zogenoemde single penalty te vermijden, verklaart mede waarom soloreizigers vaker kiezen voor gedeelde arrangementen of kleinschalige groepsvormen, zelfs als ze de rest van hun reis zelfstandig invullen. Soloreizen in 2026 draait daarmee minder om ‘alleen zijn’ en meer om keuzevrijheid: zelf bepalen wanneer je je terugtrekt en wanneer je aansluiting zoekt. Zonder extra kosten, zonder stigma.

Of je nu voor het eerst alleen op reis gaat of al een doorgewinterde soloreiziger bent, op onze themapagina Soloreizen vind je praktische tips om alles uit je reis te halen.

6. AI als reismaatje: sneller kiezen, slimmer plannen

We maken een stille maar ingrijpende verschuiving mee in hoe Nederlandse reizigers hun reis voorbereiden: kunstmatige intelligentie is geen gimmick meer, maar een vast onderdeel van het planningsproces. Niet als allesbepalende reisplanner, maar als versneller. Inspiratie opdoen, routes vergelijken, reistijden inschatten, alternatieven afwegen: het gebeurt steeds vaker hybride, deels via bekende platforms, deels via tools als ChatGPT, Google Flights en AI-gedreven reisapps.

Wat AI vooral doet, is frictie wegnemen. Waar reisplanning vroeger draaide om eindeloos zoeken, tabs openen en lijstjes vergelijken, helpt AI nu om sneller tot overzicht te komen. Reizigers gebruiken het om ideeën te ordenen, scenario’s naast elkaar te leggen of een grove route te schetsen, zonder dat daarmee alles vastligt. De uiteindelijke keuzes blijven persoonlijk, maar het voorwerk kost minder tijd en energie.

Dat past naadloos bij een bredere trend die we in ons onderzoek zien: ontzorging waar het kan, controle waar het moet. AI fungeert daarbij als een soort digitale copiloot. Geen vervanging van ervaring, lokale kennis of intuïtie, maar een hulpmiddel om betere vragen te stellen en slimmere keuzes te maken. Zeker bij complexere reizen – meerdere bestemmingen, treintrajecten, combinaties van natuur en stad – wint deze manier van plannen snel terrein.

7. De duurzame intentie-kloof: willen is iets anders dan doen

Ons onderzoek laat een bekend maar cruciaal spanningsveld zien in het reisgedrag van Nederlandse reizigers. Duurzaamheid wordt breed onderschreven als waarde, maar speelt bij het daadwerkelijk kiezen van een bestemming zelden de hoofdrol. Slechts een klein deel noemt duurzaamheid expliciet als doorslaggevend criterium. Tegelijkertijd zien we in het gedrag juist wél beweging: meer mensen geven aan minder te vliegen dan voorheen, vaker de trein te nemen binnen Europa en langer op één plek te blijven.

Die tegenstelling is geen tegenstrijdigheid, maar realisme. Reizigers willen bewuster reizen, maar laten hun keuzes uiteindelijk sturen door factoren als prijs, klimaat en gemak. Dat zien we duidelijk terug in ons onderzoek: de totaalprijs van de reis en het weer wegen zwaarder dan idealen. Duurzaamheid is daarmee zelden een losstaande motivatie, maar eerder een bijeffect van andere keuzes. Wie buiten het hoogseizoen reist om drukte en hitte te vermijden, verkleint automatisch zijn ecologische voetafdruk. Wie kiest voor de trein omdat die comfortabeler of logischer is reist tegelijk duurzamer, zonder dat dit expliciet zo wordt benoemd.

Opvallend is ook dat meer dan de helft van de surveydeelnemers aangeeft de afgelopen jaren minder te zijn gaan vliegen. Dat duidt niet op afzien, maar op herwaardering. Minder vaak, maar bewuster. Dat sluit aan bij wat wij meaningful mileage noemen: liever één reis die blijft hangen – qua natuur, cultuur en beleving – dan meerdere korte trips die vooral logistiek en vluchtig zijn. Duurzaamheid krijgt zo vorm in gedrag, niet in slogans.

De duurzame intentie-kloof is daarmee geen teken van onverschilligheid, maar van een overgangsfase. Reizigers willen wel, maar niet ten koste van alles. Bewust reizen moet passen in een leven waarin tijd, budget en comfort ook schaars zijn. De echte verschuiving zit dan ook niet in morele keuzes, maar in slimmere structuren: betere treinverbindingen, aantrekkelijkere alternatieven dichterbij en reisvormen die duurzaamheid combineren met gemak. Precies daar ligt de sleutel voor hoe Nederlanders in 2026 – en daarna – blijven reizen.

Volg Columbus Travel op Facebook, Instagram, Linkedin, Spotify en/of YouTube en meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.