De 19 best bewaarde natuurgeheimen van Nederland: van verborgen eilanden tot mediterrane tuinen

Je hoeft de grens niet over voor een ontdekkingsreis die al je zintuigen prikkelt, want de Nederlandse natuur verbergt plekken die zelfs de meest ervaren wandelaar of fietser nog kunnen verrassen. In deze verzameling nemen we je mee naar de meest ongerepte en mysterieuze uithoeken van eigen land, waar de grens tussen fantasie en werkelijkheid geregeld vervaagt. Laat je verrassen door de veelzijdige flora en fauna op deze bijzondere plekken en ontdek dat de mooiste natuurgeheimen soms gewoon in je eigen achtertuin liggen.

1. Landgoed De Braak, Paterswolde: romantische beukenlanen in Drenthe

Drenthe is een oerprovincie van heidevelden, hunebedden en grafheuvels. Bij een wandeling over het dromerige landgoed De Braak moet je dan ook de neiging onderdrukken om jezelf te knijpen: is dit echt? De slingerende paadjes langs waterpartijen en beukenlanen, het haagdoolhof, de berceau (een tunnel van met elkaar vervlochten beuken) en de tapijten van sneeuwklokjes en bosanemonen werden in de negentiende eeuw bij elkaar gefantaseerd door de gevierde tuinarchitect Roodbaard.

2. Oostvaardersplassen: op fotosafari in de Flevolandse wildernis

Op de fotosafari’s van Staatsbosbeheer kom je op plekken waar je anders niet mag komen. Vanaf Buitencentrum Oostvaardersplassen rijd je in een stoere terreinwagen diep het gebied in. De gids speurt naar bijzondere bewoners zoals de zeearend, een ervaren fotograaf deelt gouden tips en jij houdt je ogen open voor het perfecte plaatje.

3. Hollandse Hout, Lelystad: spannende uilenexcursies in het donker

Welke soorten uilen leven er in de Oostvaardersplassen, en hoe houd je een bosuil en een ransuil uit elkaar? Op de uilenexcursies van Staatsbosbeheer zwerf je ’s avonds laat door de donkere bossen van het Hollandse Hout en houd je je oren open voor roepende uilen.

4. Van Lauwersoog naar Schiermonnikoog: nachtelijk wadlopen onder de sterren

Lijkt een nachtje wad je wat? Wadloopcentrum Pieterburen organiseert nachttochten van de zandplaat Brakzand naar Schiermonnikoog. Je vertrekt na middernacht en ziet de zon opkomen boven de geulenstelsels en de uitslapende zeehonden. Op de terugweg ontbijt je op het schip.

5. Van Zutphen tot Winterswijk: fietsen door het coulisselandschap van de Achterhoek

Op de Fiets- en Wandelbeurs greep de fietsroute Ode aan het landschap afgelopen voorjaar nét naast de hoofdprijs. Verdeeld over tien dagetappes voert deze nieuwe langeafstandsroute van 360 kilometer je langs de mooiste plekjes in de Achterhoek, van gezellige dorpjes en Hanzesteden tot statige landhuizen, kastelen en kleurrijke Silo Art.

Leestip: de top 50 reisgeheimen van Nederland. Maar liefst 100 pagina’s inspiratie voor uitjes weg van de massa. Bonus: je ontvangt een NS-gids met tips en voordeelcoupons voor treinuitjes cadeau! Bestel voor slechts €5,49 + gratis verzending.

6. Het Ziltepad in Groningen: pelgrimeren langs de Waddenkust

Zes etappes van het Ziltepad, een pelgrimsroute van Den Helder naar Termunten, lopen door de provincie Groningen. De route gaat van kerk naar kerk, vaak gebouwd op eeuwenoude terpen en wierden. De deuren van de kerken gaan voor je open, al moet je de sleutel soms ophalen bij een adres dat op de kerkdeur wordt vermeld. Het Ziltepad is een langeafstandswandeling voor de rustzoeker: verwacht aan de Waddenkust geen drukke wandelpaden, maar stilte en ruimte voor bezinning.

7. Landgoed Kasteel Aerwinkel, Posterholt: neogotische pracht in Limburg

Tussen het ontwerpen van iconische gebouwen als het Rijksmuseum en Station Amsterdam Centraal had de Limburgse architect Pierre Cuypers tijd om een kasteel te bouwen. Dat werd het romantische en neogotische Kasteel Aerwinkel. Hoewel het landhuis particulier bewoond is, worden er geregeld (muzikale) evenementen georganiseerd en kun je als groep van (minimaal) acht personen een rondleiding aanvragen. De Engelse landschapstuin met meer dan driehonderd soorten bomen en heesters is opengesteld voor wandelaars.

8. Frontenpark, Maastricht: ruige natuur en muurhagedissen bij de vestingmuren

Het Frontenpark in Maastricht is geen aangeharkt stadspark, maar een ruig stuk natuur tussen industrieel erfgoed en de vestingmuren van de Linie van Du Moulin. Die muren vormen het noordelijkste puntje van het verspreidingsgebied van de muurhagedis in Europa. Je ziet de diertjes er vaak zonnen, terwijl vleermuizen liever wachten tot de zon ondergaat voordat ze tevoorschijn kruipen.

9. KempenBroek: grenzeloze stilte in een Unesco-Biosfeerreservaat

Het KempenBroek, een restant van een groot moerasgebied op de grens met Vlaanderen, werd twee jaar geleden erkend als tweede Unesco-Biosfeerreservaat van Nederland. Ooit was dit ontoegankelijke terrein een schuilplaats voor bokkenrijders en smokkelaars. Tegenwoordig is het een plek om ruimte en stilte te ervaren. Er zijn weinig plaatsen in de Benelux waar zoveel libellensoorten voorkomen als hier.

10. De Maasheggen, Boxmeer: het oudste cultuurlandschap van Nederland

In de Maasheggen, het oudste cultuurlandschap van Nederland, zijn natuur, economie en cultuur innig met elkaar vervlochten. De meidoornheggen en sleedoorn vormen van oudsher een natuurlijke afrastering tussen weilanden en bieden beschutting tegen regen, wind en zon. Zo groeit gras harder en kan het vee langer buiten staan, maar ook bedreigde dier- en plantensoorten profiteren van het afwisselende landschap. Op de tweede zondag van maart wordt elk jaar het NK Maasheggenvlechten georganiseerd, een stukje immaterieel cultureel erfgoed dat net zo levend is als de heggen zelf.

11. Noorderhaaks/ Razende Bol: expeditie naar een onbewoond eiland bij Den Helder

TVTAS, zo leren we op school over onze eilanden. Om razend van te worden, want Noorderhaaks – ook bekend als Razende Bol – telt blijkbaar niet mee. Dat bijna iedereen het onbewoonde eilandje over het hoofd ziet, heeft ook voordelen: druk is het er zelden. Wie vanaf Den Helder meevaart voor een middagje Bol heeft een uur om de zandplaat te verkennen (€ 150).

12. Hoge Berg, Texel: ontdek het unieke insectenreservaat van de Waddeneilanden

Erg hoog is de Hoge Berg op Texel niet, met slechts vijftien meter boven NAP, maar voor entomologen die het eiland aandoen is een bezoek aan het natuurgebiedje vaste prik. Een deel van het gebied, de Zandkuil, werd namelijk uitgeroepen tot eerste insectenreservaat van Nederland. Hier leven meer dan vijftig soorten graafbijen, sluipwespen en kleine vuurvlinders. De Zandkuil zelf kun je alleen vanaf de weg bekijken, maar wandelroute De Hoge Berg (6,5 kilometer) voert in dit licht glooiende deel van Texel langs tuinwallen en schapenboeten.

13. Besthmenerberg, Ommen: panoramisch uitzicht over Overijsselse heidevelden

In het overwegend vlakke Overijssel vormen de stuwwallen van de Besthmenerberg en de Archemerberg indrukwekkende uitkijkpunten. De 34 meter hoge Besthmenerberg is de lagere van de twee, maar heeft wel een plaatje van een uitkijktoren. De Archemerbergroute (12 kilometer) is een prachtige wandelroute door het glooiende landschap rond de Archemer- en Lemelerberg.

14. Arboretum Poort Bulten, De Lutte: botanische schatten in Twente

In het historisch bomenpark Arboretum Poort Bulten in Twente groeien duizend soorten bomen en heesters uit alle delen van de wereld. Wacht niet op mooie herfstkleuren voor een bezoek: in mei en juni kleurt de botanische tuin paars door lupinen en orchideeën.

15. Kanorondje Cothen: peddelen langs Utrechtse kastelen en landgoederen

De kastelendichtheid in Utrecht is zo groot dat je er tijdens een kanorondje van krap tien kilometer drie passeert. Vanuit Familierestaurant De Jonge Graaf peddel je eerst over de Kromme Rijn naar Landgoed Rhijnestein in Cothen. Via de Cothergrift bereik je het dorp Langbroek. Het water van de Langbroeker Wetering stroomt pal langs Landgoed Sandenburg en de oude poort van kasteel Groenestein, waarna je via de Melkwegse Wetering de Kromme Rijn weer bereikt. Reken op ongeveer drie uur kanoën.

16. Middellandse Zeetuin Uilenbroek, Buttinge: mediterrane sferen op Walcheren

Palmen, parasoldennen, fonteinen en mozaïeken: rondom de oude kerkruïne van Buttinge creëerde follybouwer Wim Uilenbroek een stukje Méditerranée in Zeeland. In zijn bijzondere botanische Middellandse Zee-tuin groeien mimosa’s en pijnbomen, maar komen ook Toscaanse, gotische en romaanse architectuur samen. Er zijn open dagen op de laatste zaterdag en zondag van mei, juni, juli en augustus.

17. Wemeldinge, NP Oosterschelde: speuren naar onderwaterleven in getijdenbakken

Om het onderwaterleven van de Oosterschelde te onderzoeken hoef je geen duikbrevet te hebben. Twee keer per dag komen de getijdenbakken van Wemeldinge en Neeltje Jans tevoorschijn. Wanneer het zeewater rondom zakt, maar niet weg kan uit deze tijdens vloed gevulde bakken, zitten de vissen, anemonen en heremietkreeftjes er gevangen tot het water weer stijgt. De getijdenbakken liggen buitendijks en zijn alleen of samen met een natuurgids te bezoeken.

18. Wildwier, Burgh-Haamstede: zilte smaaksafari aan de Zeeuwse kust

Zeewieren zitten boordevol mineralen, vitamines en voedingsstoffen. Tijdens een Wierenwandeling van Wildwier ontdek je welke soorten zeewier er in de Zeeuwse wateren groeien, waar ze leven én hoe ze smaken. Oogsten gebeurt op kleine schaal, met hand en schaar, waarbij rekening wordt gehouden met groeisnelheid en regeneratievermogen. Heb je de zilte smaak te pakken? Meld je dan aan voor een Smaaksafari. Je proeft zeewiersoep, verschillende hapjes en zeewierzoet toe.

19. Schouwen-Duiveland: fietsen langs de historie van verdronken dorpen

Veel is er niet meer van te zien, van de verdronken dorpen van Schouwen-Duiveland. Meer dan twintig werden er de afgelopen vijfhonderd jaar door stormvloeden verzwolgen. Vaak liggen restanten van dorpen en kerken nu onder water, al staat de Plompe Toren van Koudekerke nog altijd overeind. Tijdens de fietstocht Toen en nu (53 kilometer) kom je langs informatiepanelen die herinneren aan de dorpen die verloren gingen.

Altijd als eerste op de hoogte van het laatste reisnieuws en de beste insidertips? Meld je aan voor de gratis Columbus Travel-nieuwsbrief en volg ons op Facebook, Instagram, Linkedin, Spotify en/of YouTube!

Wil je onze reisverhalen en tips vaker terugzien? Google biedt nu de mogelijkheid om je favoriete media, zoals Columbus Travel, voorrang te geven. Klik in Google News op de ster of de volg-optie bij onze titel om ons toe te voegen aan je voorkeursbronnen. Kleine moeite, meer vakantiegevoel in je feed!