Stedentrip Essen, Duitsland: 11 groene stadsgeheimen

Essen heeft een indrukwekkende transformatie ondergaan: van een middeleeuwse vesting met een klooster tot een van de belangrijkste centra voor de wereldwijde kolen- en staalindustrie, om uiteindelijk te bloeien als de verrassend groene stadsregio van vandaag. Vrijwel geen andere Duitse stad heeft zo’n enorme ontwikkeling doorgemaakt. Weinigen weten bovendien dat deze voormalige ‘stadsjungle’ tegenwoordig een enorme creatieve sector herbergt. Wij hebben de elf leukste adressen en tips verzameld om het veelzijdige Essen in Duitsland zelf te ontdekken. Plus: doe de Duitse stedenquiz en win een citytrip naar keuze voor twee personen!

1. Bezoek Unesco-werelderfgoed Zeche Zollverein in Essen

Van de honderden steenkoolmijnen heeft slechts één het tot de prestigieuze Unesco-lijst geschopt. Zeche Zollverein staat symbool voor de ommekeer van het Ruhrgebied. Eerst was dit terrein bezaaid met koolafval, maar in de afgelopen decennia nam de natuur terug wat van haar werd afgenomen. Ook de torenhoge heuvels aan de horizon – in feite stapels steen die mee omhoog kwamen tijdens het boren – zijn inmiddels begroeid met een fris laagje groen.

Kolenmijnen, hijskranen en rokende schoorstenen hebben plaatsgemaakt voor een bruisende cultuurhub. Op het honderd hectare grote terrein is van alles te doen en krijg je met gemak een dag (en nacht) vol. Vanaf juni vormt het Welterbe Forum, een goednieuw informatiecentrum, het ideale startpunt. Bezoek het Red Dot Design Museum (€ 10 p.p.) en Ruhrmuseum (€ 10 p.p.), en neem in de zomer een duik in het Werksschwimmbad. Een hapje eten kun je in The Mine, Café Kohlenwäsche of Bistro Schacht XII.

Nog steeds niet uitgekeken? Blijf dan slapen in Hotel Friends, een boetiekhotel op loopafstand. Ter ere van het 25-jarig jubileum (een kwart eeuw geleden werd het industriegebied toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst) profiteer je als bezoeker van een volle evenementenagenda. Zo zijn er interessante rondleidingen en tentoonstellingen. Ook vinden er grootschalige evenementen plaats, variërend van de feestelijke seizoensopening in maart tot het spectaculaire lichtkunstfestival ExtraSchicht (vanaf € 15 p.p.) in juni. Het jubileumjaar wordt in september afgesloten met het traditionele Zechenfest (gratis), een tweedaags volksfeest met livemuziek en talloze eetkraampjes.

2. Geniet van spektakel en acrobatiek in het GOP Artistical-Theater Essen

In september opent Europa’s eerste artistieke theater haar deuren met de spectaculairste show van het jaar: GROOVE. De voorstelling is een meeslepende hommage aan het discotijdperk van de jaren zeventig, waarin acrobatiek, dans, livemuziek en de nieuwste technologie samenkomen in een onvergetelijke ervaring. Acts en choreografieën volgen elkaar in hoog tempo op. Schitterende kostuums, pulserende beats, komedie en een speciaal voor GROOVE ontworpen zaal creëren een sfeer die alle zintuigen prikkelt.

Het resultaat is een energieke show die eerder aan een internationale arena-productie doet denken dan aan een traditionele theateravond. Stilzitten is geen optie: tijdens deze spectaculaire show veer je vanzelf uit je stoel. En tijdens de pauze zorgt Europa’s eerste podiumbar ervoor dat je het perfecte drankje vindt.

3. Ontdek de historische vakwerkhuizen in de Altstadt van Essen-Kettwig

Wie denkt dat Essen enkel een naoorlogse industriestad is heeft het mis. Het zuidelijke stadsdeel Kettwig heeft de tand des tijds wonderbaarlijk goed overleefd en weet bezoekers in te palmen met zijn wit-zwarte vakwerkhuizen en doolhof van smalle steegjes en sfeervolle pleintjes. Gelegen aan de Ruhr is de Alstadt van Kettwig een verborgen parel in het naar de rivier vernoemde industriële Ruhrgebied. Hoewel het al in de dertiende eeuw werd genoemd, is het een ‘jonge’ wijk die pas in 1975 bij Essen werd gevoegd. Op dinsdag en vrijdag loop je uit bij de markt.

Ook Werden, dat verder stroomopwaarts ligt, werd ingelijfd als stadswijk. Met zijn speciaalzaakjes en grote horeca-aanbod is het een geliefde dagbestemming voor mensen uit de buurt. Neem zeker een kijkje in het achtste-eeuwse benedictijnenklooster en de abdijkerk ernaast, gesticht door een Friese missionaris die geloof had in deze locatie aan de Ruhr.

4. Overnacht in een stadsicoon: Hotel Essener Hof in Duitsland

Al sinds 1883 verwelkomt Hotel Essener Hof, strategisch gelegen op korte loopafstand van het station van Essen, gasten. De authentieke bakstenen gevel herinnert aan het rijke verleden van de stad. Of je nu komt voor de jaarlijkse kerstmarkt, het Essen Light Festival of gewoon een zomers weekendje weg hebt voorzien, je bent door de centrale ligging binnen de kortste keren op de plaats van bestemming.

Dit iconische viersterrenhotel beschikt over ruim honderd kamers in verschillende soorten en maten, van basic tot luxueus en van bescheiden tot complete appartementen met keuken. Er is bovendien een 24-uursbalie voor late inchekers. Probeer als het even kan een kamer te regelen met zicht op de binnenplaats. Begin je dag goed in de ontbijtzaal, waar het buffet niets te wensen overlaat.

5. Bewonder gratis de meesterwerken van Van Gogh in Museum Folkwang

Essen mag dan bekendstaan om zijn industriële verleden, de stad bezit ook een van de belangrijkste kunstmusea van Duitsland. Museum Folkwang geldt als een van de meest toonaangevende collecties voor moderne en hedendaagse kunst in Europa. Terwijl je elders grof geld betaalt om een glimp op te vangen van meesterwerken, is de vaste collectie gratis te aanschouwen.

Het museum heeft maar liefst vier werken van Van Gogh in de vaste collectie, die ook andere meesters zoals Claude Monet, Paul Cézanne en Ernst Ludwig Kirchner en belangrijke werken uit de fotografie en moderne kunst omvat. Het museumpand zelf, ontworpen door de Britse architect David Chipperfield, is een architectonisch hoogstandje met lichte galerijen en rustige binnenplaatsen.

Stedentrip Duitsland: meer vakantie voor je budget
In Duitsland krijg je simpelweg meer waar voor je euro. Gemiddeld liggen de prijzen voor hotels en restaurants er bijna 10% lager dan in Nederland. Zo blijft er meer budget over om écht van de stad te genieten. Of je nu gaat shoppen, uit eten of een slaapplek boekt, Duitsland is de slimme keuze voor je volgende citytrip.

6. Zoek de verkoeling op bij de Baldeneysee in het groene Essen

De Baldeneysee is het grootste recreatiegebied van Essen en een geliefde plek voor locals. Het meer van 2,7 vierkante kilometer ligt in het groene zuiden van de stad en biedt tal van mogelijkheden voor ontspanning en sport. Je kunt hier zeilen, surfen, suppen, wandelen of simpelweg genieten van het uitzicht vanaf een van de terrassen langs het water. De Baldeneysee is een verwijding in de Ruhr, die door het landschap slingert. De fiets is een uitstekende manier om beide wateren te verkennen.

7. Dwaal door de kamers van het paleisachtige Villa Hügel in Essen

Hoog boven de Baldeneysee ligt een van de meest indrukwekkende historische gebouwen van het Ruhrgebied: Villa Hügel. Dit voormalige woonhuis van de industriële familie Krupp telt maar liefst 399 kamers en werd in de negentiende eeuw gebouwd als symbool van de economische macht van de staalindustrie. Hoewel het officieel als eengezinswoning in het kadaster staat, heeft het paleisachtige voorkomen van het gebouw altijd tot de verbeelding gesproken.

De villa wordt omringd door een park van veertig hectare, waarin sculpturen, wandelpaden en uitzichtpunten over de Baldeneysee te vinden zijn. Binnen kun je tentoonstellingen bezoeken over de geschiedenis van de familie Krupp en de industriële ontwikkeling van Duitsland. Daarnaast vinden er geregeld concerten en culturele evenementen plaats.

8. Verken de bekroonde wandel- en fietsroutes van Essen

Dat Duitsland een walhalla is voor wandelaars, merk je ook in de steden. Essen zet zijn beste beentje voor om het actievelingen naar de zin te maken. De stad geldt zelfs als een pionier op het gebied van urban hiking. In 2024 werd het wandelnetwerk door wandelapp Komoot bekroond met de Global Choice Award.

Vier grote rondwandelingen doorkruisen de gemeente. De BaldeneySteig (26 kilometer) en Kettwiger PanoramaSteig (35 kilometer) slingeren door het groene zuiden van de stad. In het noorden loopt de ZollvereinSteig (26 kilometer) langs industrieel erfgoed en natuurgebieden, terwijl de DeilbachSteig (33 kilometer) Essen verbindt met de zuidoostelijke buurstadjes Velbert en Hattingen. Welke je ook kiest, binnen twintig minuten sta je midden in bossen, op heuvels en tussen knappe vakwerkhuizen.

Voor fietsers is Essen eveneens aantrekkelijk. De stad beschikt over een fietsnetwerk van zo’n 260 kilometer, waarvan veel trajecten zijn aangelegd op voormalige spoorlijnen. Een van de mooiste is het Essener deel van de RuhrtalRadweg, een 240 kilometer lange fietsroute tot aan het Sauerland.

9. Proef de internationale sfeer in de hippe wijk Rüttenscheid

Wie Essen van zijn meest levendige kant wil zien, moet naar Rüttenscheid. Deze wijk geldt als het hipste stadsdeel en vormt het kloppende hart van het nachtleven. Langs de Rüttenscheider Straße, door locals simpelweg ‘de Rü’ genoemd, liggen bars, restaurants, cafés en clubs dicht opeengepakt.

Wat opvalt, is het internationale karakter: naast de vele Turkse en Midden-Oosterse eetgelegenheden is ook de Italiaanse, Spaanse, Mexicaanse, Vietnamese, Japanse en Koreaanse keuken aanwezig. Loop vooral door naar achteren, want veel van deze zaken beschikken over een verscholen tuinterras.

Smaakt de internationale sfeer naar meer? Neem dan de tijd om het Soul of Africa Museum te verkennen. Tours in het Engels zijn beschikbaar op donderdag en zondag.

10. Culinair genieten in de drie sterrenrestaurants van Essen

Essen heeft zich de afgelopen jaren ook culinair op de kaart gezet. De stad telt maar liefst drie restaurants met een Michelinster. In Kettner’s Kamota in Werden komen Oostenrijkse smaken samen met Japanse invloeden. In dezelfde wijk combineert Chefs Atelier Franse kooktechnieken met Japanse precisie. Restaurant Hannappel in Steele-Horst staat juist bekend om zijn eigentijdse interpretatie van klassieke gerechten.

11. Bewonder kunst in kerken

Gaat dat zien! Van 21 juni tot en met 4 oktober 2026 organiseert Essen, samen met de Ruhr-steden Duisburg, Bochum en Gelsenkirchen, een bijzondere biënnale: Manifesta 16 Ruhr. In totaal worden twaalf markante naoorlogse kerken het decor voor hedendaagse kunst en maatschappelijke dialoog. In Essen ben je als kunstliefhebber welkom in de opvallende Markus-, neo-Romaanse St. Gertrud- en architectonische St. Marien-kerk. Gratis entree.

Wordt Vakantieland Duitsland jouw volgende halte? Win een citytrip!

Doe de online Duitsland-quiz en maak kans op een stedentrip voor twee naar de Duitse stad van jouw keuze of een van de Interrail-passen of Columbus Travel-reisboeken.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het Duits Verkeersbureau.

Volg Columbus Travel op Facebook, Instagram, Spotify en/of YouTube en meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.