Zeeziekte: hoe komt het en wat kun je ertegen doen?

Van een droomcruise langs de Noorse fjorden tot een avontuurlijke oversteek naar een tropisch eiland: reizen over het water heeft iets magisch. Totdat de golven toenemen en je maag begint te keren. Zeeziekte – de nautische variant van wagenziekte – kan een droomreis vlot veranderen in een ware beproeving. Waar wordt zeeziekte door veroorzaakt en hoe wapen je jezelf ertegen? Met deze praktische tips en remedies houd je de horizon recht.

Hoe ontstaat zeeziekte?

Net als wagenziekte wordt zeeziekte veroorzaakt door een interne communicatiestoornis in je lichaam: je hersenen raken volledig in de war door tegenstrijdige signalen. Terwijl je ogen registreren dat de wanden van de scheepshut of de salon stilliggen, voelt het evenwichtsorgaan in je binnenoor continu de deinende, rollende en stampende bewegingen van de boot.

Door deze tegenstrijdige input raken je hersenen van slag, wat een stressreactie in het lichaam triggert. Dit leidt tot de bekende, nare symptomen. Geregeld begint het met veelvuldig gapen, koud zweet en een futloos gevoel, waarna al snel hevige misselijkheid, duizeligheid en braken volgen. Gelukkig is het menselijk lichaam flexibel: na twee tot drie dagen op het water treedt er meestal gewenning op, een proces dat ook wel sea legs of ‘zeebenen krijgen’ wordt genoemd.

Wat moet je vooral níét doen?

Voorkomen is beter dan genezen, en dat begint bij het vermijden van de bekende triggers:

• Lezen en schermen: kijk onderweg niet op je telefoon, tablet of in een boek. Daarmee dwing je namelijk je ogen te focussen op een stilstaand object, terwijl je evenwichtsorgaan beweging voelt, waardoor de interne verwarring compleet is.
• Binnenblijven: jezelf opsluiten in een afgesloten, klamme kajuit zonder zicht op de horizon is het de goden verzoeken.
• Alcohol en zware maaltijden: een vette hap of een glaasje alcohol voor of tijdens de vaart verzwakt de maagwand en verergert de misselijkheid. Reizen op een volledig lege maag is overigens evenmin een goed idee.

Hoe kun je zeeziekte voorkomen en behandelen?

Gelukkig zijn er tal van effectieve manieren om de controle over je maag terug te krijgen, variërend van slimme trucjes aan boord tot preventieve medicatie.

1. Zoek het middelpunt op

De bewegingen van een schip zijn het minst heftig rond het zwaartepunt van de boot. Kies daarom een plek in het midden van het schip, zo dicht mogelijk bij de waterlijn. Ga op het dek staan om te profiteren van de frisse lucht en fixeer je blik op een vast punt in de verte: de horizon. Hierdoor help je je hersenen te begrijpen dat je daadwerkelijk beweegt, waardoor de rust in je hoofd wederkeert.

2. Slaap het eraf

Als het buiten op het dek niet meer gaat, is platliggen een goede noodgreep. Door je ogen te sluiten en te gaan slapen, schakel je de tegenstrijdige visuele signalen uit. Ga op je rug liggen met je hoofd in de vaarrichting; dit minimaliseert de belasting van het evenwichtsorgaan.

3. Medicijnen tegen zeeziekte

Als je weet dat je erg gevoelig bent voor reisziekte, kun je preventief medicatie gebruiken. Deze middelen werken het beste als je ze inneemt vóórdat je aan boord stapt.

• Reisziektetabletten: vrij verkrijgbare antihistaminica zoals cyclizine of meclozine dempen de prikkels in het braakcentrum van de hersenen. Houd er wel rekening mee dat deze tabletten sufheid als bijwerking kunnen hebben.
• Scopolaminepleisters: voor langere bootreizen kan een arts een scopolaminepleister voorschrijven. Deze plak je achter het oor en geeft gedurende enkele dagen continu een stof af die het evenwichtsorgaan kalmeert.

4. Natuurlijke remedies: gember en acupressuur

Voor reizigers die liever geen reguliere geneesmiddelen slikken, biedt de natuur uitkomst:

• Gember: dit eeuwenoude middeltje staat bekend om zijn maagkalmerende werking. Neem voorafgaand aan de reis gembercapsules, drink gemberthee of kauw op gekonfijte gember.
• Acupressuurbandjes: deze elastische polsbandjes (vaak verkocht onder merknamen zoals Sea-Band) oefenen een constante druk uit na een dubbele punt: het zogeheten P6-punt aan de binnenkant van de pols. Hoewel het wetenschappelijke bewijs flinterdun is, zweren veel reizigers bij de werking ervan.

Gaat het onverhoopt toch mis? Blijf uit de wind!

Ben je onverhoopt toch flink zeeziek geworden en is overgeven onvermijdelijk? Zoek dan altijd de lijzijde van het schip op, de kant waar de wind níét vandaan komt. Zo voorkom je dat de wind de inhoud van je maag direct weer terug in je gezicht (of dat van je medereizigers) blaast. Neem een slok water om de smaak weg te spoelen en probeer wat droge crackers te eten om je maag weer te stabiliseren. Bon voyage!

Altijd als eerste op de hoogte van het laatste reisnieuws en de beste insidertips? Meld je aan voor de gratis Columbus Travel-nieuwsbrief en volg ons op Facebook, Instagram, Linkedin, Spotify en/of YouTube!

Wil je onze reisverhalen en tips vaker terugzien? Google biedt nu de mogelijkheid om je favoriete media, zoals Columbus Travel, voorrang te geven. Klik in Google News op de ster of de volg-optie bij onze titel om ons toe te voegen aan je voorkeursbronnen. Kleine moeite, meer vakantiegevoel in je feed!