image
iStock

Weekendje weg in de woestijn: 5 Nederlandse natuurgebieden waar je je in de Sahara waant

Op steeds meer plekken in de Nederlandse natuur mag het zand weer stuiven. Bijzondere planten en dieren keren terug. Op deze bijzondere plekjes kun je op woestijnexpeditie in eigen land.

1. Kootwijkerzand: genieten van de stilte

Met een omvang van 7 km² is het Kootwijkerzand de grootste zandverstuiving van West-Europa. Vooral buiten de zomermaanden heerst er grootse stilte. Het stuifgebied is tegelijkertijd ontzettend dynamisch. Waar de beheerders even niets doen, groeit het in een mum van tijd weer dicht met buntgras, ruig haarmos en een tapijt van korstmossen.

WAAR: op het westelijke deel van de Veluwe, binnen de veel grotere boswachterij Kootwijk bij Kootwijk. In het gebied staat een uitkijktoren.
BIJZONDERE SOORTEN: raaf, jeneverbes, ruig haarmos, heidespurrie en zandzegge.

Op het Kootwijkerzand vind je veel buntgras en hopheide. Foto: Daniël Mulder


2. De Loonse en Drunense Duinen: verzanden in de Brabantse Sahara

De Loonse en Drunense Duinen in Noord-Brabant is met zijn circa 3 km² oppervlakte de op een na grootste zandverstuiving in Nederland. Dit deel van het nationale park wordt ook wel de Brabantse Sahara genoemd. Wat deze zandverstuiving vooral bijzonder maakt, zijn de door het zand ingestoven eeuwenoude eiken. Uit onderzoek is gebleken dat sommige achthonderd jaar of ouder zijn. Op deze eiken groeien zeldzame korstmossen, zoals purper geweimos. Ook speciaal: de enorme populatie nachtzwaluwen. ’s Zomers hoor je hier overal het sjirpen van de veldkrekel, elders in Nederland een zeldzame soort. Als je vanaf het uitzichtpunt bij Duin en Bosch het gebied in loopt, waan je je op het strand. Leg op een mooie dag je handdoek op het zand en sluit je ogen. Met een beetje fantasie klinkt het geruis van de wind net als de zee.

WAAR: vanaf de ingang bij Landgoed Bosch en Duin loop je in tien minuten over een verhard pad naar een mooi uitzichtpunt over de duinen.
BIJZONDERE SOORTEN: raaf, veldkrekel, levendbarende hagedis, mierenleeuw, nachtzwaluw, diverse soorten korstmossen.

Links: het zandlandschap op de Loonse en Drunense Duinen. Rechts: een duinpieper. Foto: iStock


3. Hulshorsterzand: spelen in de heide

De zandverstuiving op het Hulshorsterzand is tussen 2012 en 2016 flink op de schop gegaan omdat het kale zand dichtgroeide en de heide veranderde in bos. Ongeveer een vierkante kilometer is hersteld en stuift weer. Inmiddels scharrelen er weer vele soorten loopkevers rond, en ook de zandoorwurm wordt er weer af en toe gezien.

WAAR: vanaf de parkeerplaats aan de Hierderweg in Hulshorst wandel je in vijf minuten naar het stuifzandgebied.
BIJZONDERE SOORTEN: nachtzwaluw en roodborsttapuit.

De heide staat in bloei en kleurt paars rond augustus en september op de zandverstuiving van het Hulsterzand. Foto: Daniël Mulder


4. De Hoge Veluwe: leven op het randje

De zandverstuiving op De Hoge Veluwe is een mozaïek van beweeglijk zand, mos en korstmosbegroeiingen met een pionierkarakter en pioniergraslanden met buntgras. De meeste vogelen insectensoorten kom je tegen op de korstmossteppe langs de rand van de zandverstuiving. Met een beetje geluk hoor je hier de veld- en boomleeuweriken massaal zingen, en is ook het hoge gepiep van de boompieper hoorbaar. In de voorjaarsmaanden laat de lentevuurspin zich zien. Dit unieke diertje komt vrijwel uitsluitend in dit gebied voor. 

WAAR: langs de Wildbaanweg in het nationale park De Hoge Veluwe. Te bereiken via de ingangen vanuit Otterlo, Hoenderloo en Schaarsbergen.
BIJZONDERE SOORTEN: lentevuurspin, mierenleeuw, boomleeuwerik, raaf, zandhagedis.

Een Lentevuurspin kruipt uit zijn holletje. Foto: Daniël Mulder


5. Schoorlse Duinen: struinen door de ontembare natuur

Het Schoorlse duingebied werd anderhalve eeuw geleden ook wel omschreven als ‘het ellendigst van allemaal. Ongenaakbaar, onbewoonbaar, ontembaar’. Uiteindelijk is het Staatsbosbeheer gelukt om het zand te temmen door het aanplanten van heel veel helmgras en duizenden zwarte dennen, en dan vooral de Corsicaanse en Oostenrijkse den. Ook in De Kerf, een gecreëerd gat in de duinen, ontstonden jonge zandverstuivingen. De grootste zandverstuivingen vind je nu in de Baaknol in het noordoosten en op de rand van de PWN-duinen bij Bergen aan Zee in het zuidwesten van het gebied. Door hier op lage plekken grond af te plaggen, worden natte duinvalleien gecreëerd, die weer andere soorten aantrekken. De aanpak lijkt effect te sorteren. De zandhagedis doet het goed en er worden steeds meer zeldzame graafwespen en zandbijen ontdekt.

WAAR: de Schoorlse Duinen zijn toegankelijk vanuit Bergen, Schoorl, Groet, Hargen en Camperduin. Een prima startpunt is Buitencentrum Schoorlse Duinen in Schoorl.
BIJZONDERE SOORTEN: nachtzwaluw, boomleeuwerik, tapuit, zandhagedis, mierenleeuw, vele graafwespen en zandbijen.

Links: het zandlandschap op de Schoorlse Duinen. Foto: Paul Böhre. Rechts: een zandhagedis op pad. Foto: Niels Kooymant


Wil jij meer leuke plekjes ontdekken in ons kikkerlandje? Bestel In Eigen Land, een speciale Columbus Travel-editie met 101 tips om het buitenland in Nederland te ervaren. Nu zonder verzendkosten!

Laat een reactie achter

1 reactie(s) bij "Weekendje weg in de woestijn: 5 Nederlandse natuurgebieden waar je je in de Sahara waant"

  • profile image comment
    Door Saskiahamminga• geplaatst op 16 Nov 2020 | 09:28:01

    Ik mis de Vliehors in het rijtje :-)