Tsjernobyl

Op zoek naar de onzichtbare vijand in Tsjernobyl

Bowral was hier op 2015-08-24 Gepost op: 2015-08-23 34 reacties.
Twee weken geleden ben ik op stedentrip naar Kiev geweest. Een prachtige en kleurrijke stad met onder meer schitterende kerken en kloostercomplexen. Maar het hoofddoel van de trip was voor mij een excursie naar Tsjernobyl, 120 kilometer ten noordoosten van Kiev. Huhhh? Tsjernobyl??? Voor wie het niet meer zo precies weet, even het geheugen opfrissen:

In de vroege ochtend van 26 april 1986 werd in reactor 4 van de kerncentrale van Tsjernobyl een test uitgevoerd die helemaal uit de hand liep. Het leidde tot het zwaarste ongeval ooit met een kerncentrale waarbij grote hoeveelheden radioactieve stoffen vrijkwamen. Binnen enkele uren waren er als gevolg van de straling al meer dan dertig doden (voornamelijk brandweermannen die totaal onwetend en onbeschermd de reactor werden ingestuurd om te blussen). In eerste instantie werd het ongeval gebagatelliseerd als ‘een klein ongelukje’. Mede daardoor duurde het 36 uur voordat de bevolking (ruim 130.000 mensen) in de nabije omgeving van de centrale werd geëvacueerd. Al deze mensen zijn dus een geruime tijd blootgesteld aan radioactieve straling. ‘De onzichtbare vijand’, zoals ze het hier noemen. Het is onbekend hoeveel van hen inmiddels zijn overleden of op korte termijn als gevolg van kanker zullen overlijden. De schattingen lopen uiteen van 9.000 tot 100.000.

Sinds 1996 is het mogelijk onder strikte begeleiding een excursie naar het rampgebied te maken. In Kiev zijn maar een paar bedrijfjes die geautoriseerd zijn één- en meerdaagse tours naar Tsjernobyl aan te bieden. Je moet je hiervoor minimaal een dag van te voren inschrijven. Is het spannend? Ja! Is het gevaarlijk? Nee! Als je je maar aan de regels en instructies houdt. Er gaan diverse geigertellers mee. De hoeveelheid straling kan op bepaalde plekken veel hoger zijn dan de norm, maar je bent er te kort om er blijvend letsel aan over te houden.

Poppen, autootjes en lege kinderbedjes
Om 08.00 uur staan we met een klein groepje buitenlanders klaar bij een hotel op het Majdan-plein. Hoewel het die dag 35 graden zou worden, draagt iedereen (verplicht) stevig schoeisel, lange broek en shirt met lange mouwen. Iemand van de organisatie controleert de kleding en je paspoort. Dan rijden we in een busje de stad uit. Na anderhalf uur komen we aan bij de controlepost van Dytyatky. Hier begint de zogenaamde ‘vervreemdingszone’. Vanaf dit punt is in een straal van 30 km rond de ontplofte reactor 4 geen vrije toegang mogelijk. Na wederom een paspoortcontrole voegt een gids zich bij ons. Zij geeft uitgebreide instructies hoe we ons de komende uren dienen te gedragen. Daarvoor moeten we ook een handtekening zetten.

Zodra we verder rijden, valt direct op dat het gebied er verwilderd en onbewoond uitziet. Na een paar kilometer komen we in de plaats Tsjernobyl. Hier zien we een teken van leven: mannen in overalls die pauzeren in een kantine. Overdag werken zij in korte shifts bij reactor 4. Na Tsjernobyl rijden we dieper de vervreemdingszone in. Op 10 km voor de reactor is een tweede controlepost. Opnieuw moeten we ons identificeren. Dan stoppen we na een paar kilometer in het dorpje Kopachi. We lopen naar de kindercreche, een pand dat nu compleet is overwoekerd door struiken en bomen. Overal staan kinderbedjes en liggen er voorleesboekjes, poppen en speelgoedautootjes. De desolate aanblik van dit stilleven grijpt je naar de strot.

Een betonnen sarcofaag
De rit gaat verder naar de plek des onheils: reactor 4. We staan er op nog geen honderd meter vandaan. Een hele vreemde gewaarwording. De reactor is grotendeels ingepakt in een betonnen sarcofaag. Op ongeveer vijftig meter verderop bouwt sinds een paar jaar een internationaal bouwconsortium een overkapping van staal die in 2017 over de reactor moet worden geschoven. Met een lengte van 257 meter, een breedte van 150 meter en een hoogte van 109 meter zal de 29.000 ton zware structuur de grootste, verplaatsbare hal ter wereld worden. Volgens wetenschappers moet hiermee het gebied rond de reactor voor de komende honderd jaar ‘veilig’ zijn.

Dan komen we aan in Pripjat. Deze stad ligt het dichtst (3 kilometer) bij de kerncentrale. Pripjat was destijds voor de Sovjets een ‘modelstad’: modern en van alle gemakken voorzien. Er woonden zo’n 50.000 mensen. Nu is het er stil, doodstil. Je verneemt geen enkel teken van leven. De straten, pleinen en gebouwen zijn overgroeid met struiken en bomen. Je waant je in een eigentijds Angkor Wat. De gids sommeert ons bij elkaar te blijven en niet buiten de bestrating en asfalt te lopen. De nog aanwezige radioactiviteit bevindt zich met name in de grond (bos, zand). Als bewijs houdt ze een geigerteller bij een lage plant. De alarmsignalen doen ons versneld doorlopen …

Gasmaskers en een rood bos
In Pripjat ‘bezoeken’ we een supermarkt, school, ziekenhuis, sportcentrum en zwembad. Zonder meer macaber is het pand waar de bewoners werden onderricht in veiligheidsmaatregelen in geval van een calamiteit in de kerncentrale. De ruimte ligt bezaaid met gasmaskers en instructiemateriaal. Bizar is ook de aanblik van het kermisterrein, dat enkele dagen voor de ramp was opgebouwd vanwege de aanstaande 1 meiviering. Aan het eind van de ‘stadsjunglerondleiding’ krijgen we de gelegenheid een appartementencomplex van zestien verdiepingen te beklimmen voor een overzicht over de stad en de centrale.

De terugreis naar Kiev gaat eerst door een deel van het zogenaamde ‘red forest’. Dit stuk bos was binnen een paar dagen na de ramp helemaal rood gekleurd. Ze hebben alle bomen gekapt en begraven. Inmiddels is er een nieuw bos ontstaan op deze plek. Wat echter is gebleven, is de uiterst hoge stralingsactiviteit. De geigerteller slaat bijna op tilt en de chauffeur van het busje geeft een extra dot gas om zo snel mogelijk dit gebied te verlaten. Aangekomen bij de eerste controlepost moet iedereen het busje uit voor een verplichte radioactieve check van kleding, schoenen en tassen. Dit ritueel herhaalt zich bij de tweede controlepost. Daar wordt ook het busje gecontroleerd op radioactiviteit. Rond 19.00 uur zijn we weer terug op het Majdan-plein in Kiev.

Een excursie om nooit meer te vergeten …
4
34

Foto's bij dit blog

De tijdelijke kermis in Pripjat was eind april al helemaal opgebouwd. De 1 meiviering was aanstaande. Wat rest zijn een overwoekerd reuzenrad, een zweefmolen en de botsautootjes
De kindercreche in het dorpje Kopachi
Alom lege kinderbedjes in Kopachi
Een arbeider loopt voor de reactor 4 langs. Zoals je ziet is de reactor al grotendeels 'verpakt' in beton. Iets verderop wordt gebouwd aan de stalen overkapping die over twee jaar gereed moet zijn
Een afgebladderde, typische Sovjet muurschildering in een leslokaal van de middelbare school in Pripjat
De supermarkt van Pripjat die ooit rijk was gevuld. Het verhaal gaat dat zelfs inwoners uit Kiev hier naartoe gingen voor hun boodschappen, omdat Kiev zelf in die tijd nog geen supermarkt had
In deze gemeenschapsruimte in Pripjat werd de bevolking regelmatig getraind in veiligheidsmaatregelen in geval van calamiteiten bij de kerncentrale. Het wrange is dat de inwoners het geleerde nooit in de praktijk hebben kunnen brengen ...
Macaber beeld in het trainingscentrum. De vloer is bezaaid met gasmaskers en instructies
Alle blogs van Bowral
 

20 reactie(s) bij "Op zoek naar de onzichtbare vijand in Tsjernobyl"

  • profile image comment

    Wauw, wat een verhaal en prachtige foto's erbij! Deze komt zeker op mijn bucketlist.

    Door trenard • geplaatst op 2016-04-07 11:10:39
  • profile image comment

    Boeiend, informatief en onderhoudend verhaal over deze vreselijke gebeurtenis waarbij zoveel mensen en dieren het leven moesten laten. De foto's bij je verhaal voegen een extra dimensie toe aan wat hier heeft plaatsgevonden.

    Door Schopman • geplaatst op 2015-12-26 16:52:36
  • profile image comment

    Bizar, indrukwekkend verhaal en foto's. En krijg je nu veel complimenten dat je er zo 'stralend' uitziet?!

    Door Joanna • geplaatst op 2015-09-26 08:44:44
  • profile image comment

    Tjee, Paul wat ingrijpend (en wat heb je de sfeer met je foto's sterk gevangen). Van harte met deze informatieve blog. Ik zou dit zelf ook willen bezoeken. Leestip: Wolf eet hond van de topschrijver Martin Cruz Smit. Speelt zich grotendeels in Tsjernobyl af en zet de sfeer ongelooflijk neer. http://www.bol.com/nl/p/wolf-eet-hond/1001004002381613/ gr Miez

    Door TravelGoom • geplaatst op 2015-09-02 08:38:09
  • profile image comment

    Wat een goed verhaal en echt prachtige foto's!

    Door Zandkorrel • geplaatst op 2015-08-30 19:17:02
  • profile image comment

    Wat een indringend verhaal. Schokkende foto's ook. Daar moet je er zeker nog van plaatsen, prachtig.

    Door dennisenroel • geplaatst op 2015-08-29 20:34:09
  • profile image comment

    Oeff wat moet dat indrukwekkend zijn geweest. Prachtig verwoord in deze TOPblog!! Gefeliciteerd met deze bekroning!

    Door deerik • geplaatst op 2015-08-28 15:31:48
  • profile image comment

    WOW wat een verhaal! Hier moet je wel stil van worden!!, Toch ook gefeliciteerd met je blog van de week,Paul! Dik verdiend!!

    Door schenkel • geplaatst op 2015-08-28 13:29:55
  • profile image comment

    Ben er stil van...

    Door Jenny • geplaatst op 2015-08-28 13:11:31
  • profile image comment

    Macaber! En in-, intriest. Maar tegelijk ook intrigerend. Dit is Urbex ten top. Geweldig dat je er zoveel foto's bij hebt kunnen plaatsen (hoe doe je dat? dacht dat je er maar 4 wijt kon per blog ;) ) Sommige beelden -bv al die gasmaskers en die pop met lijken trouwens wel enigszins geënsceneerd (door de autoriteiten?). Maar dat neemt niet weg dat je een prima beeld krijgt van hoe het was en hoe dat plots wreed werd verstoord. Prima beschreven ook en zeer terecht blog van de week. Ik sla 'm op!

    Door abytravel • geplaatst op 2015-08-28 10:52:03
  • profile image comment

    Gefeliciteerd!

    Door ronderegt • geplaatst op 2015-08-28 07:14:48
  • profile image comment

    Gefeliciteerd!!

    Door jacomien • geplaatst op 2015-08-27 23:46:24
  • profile image comment

    Wat een verhaal zeg. En de foto's zeggen ook al genoeg..

    Door Esthers • geplaatst op 2015-08-27 20:05:05
  • profile image comment

    Wat een verhaal - Wat heftig, Paul. Je hebt het goed beschreven! Wat een belevenis!! Foto's zijn erg indrukwekkend. Gefeliciteerd!!!!

    Door reysigers • geplaatst op 2015-08-27 19:57:35
  • profile image comment

    Gefeliciteerd met jouw topblog van de week. Aangrijpend verhaal, wist niet dat er excursies naar toe waren. Goed? Beter als het niet was gebeurd, maar dat is historie. Wel goed om er alsnog weer eens over na te denken. Dank dat je dit met de RR deelde.

    Door POSJE • geplaatst op 2015-08-27 19:56:25
  • profile image comment

    Gefeliciteerd met dit topblog, Paul. Wat een belevenis, uitstekend verwoord met prachtige foto's.

    Door pensionado • geplaatst op 2015-08-27 18:42:48
  • profile image comment

    Gefeliciteerd met deze indrukwekkende blog. Heel waardevol. Je foto's en je verhaal zijn sprekend.

    Door MiekeDeHaas • geplaatst op 2015-08-27 18:13:48
  • profile image comment

    Gefeliciteerd met je top blog. Heel bijzonder ! Het zal toch ook wel een gevoel gegeven hebben of je in een film loopt ? En zou ik het zelf willen zien ? Ik ben er nog niet uit.

    Door wisseschout • geplaatst op 2015-08-27 16:43:09
  • profile image comment

    De redactie heeft deze tekst verkozen tot Topblog van de week! Duidelijk, overzichtelijk en indrukwekkend beschreven. De mooie foto's maken je verhaal zo sterk, dat je vol spanning en kippenvel blijft doorlezen. Erg aangrijpend verhaal, maar ook heel bijzonder dat je hier bent geweest. Gefeliciteerd met deze topper!

    Door REDACTIE • geplaatst op 2015-08-27 15:45:24
  • profile image comment

    Wat een mooi en indrukwekkend geschreven verhaal! Heftig om mee te maken denk ik. De ramp zit nog vers in mijn geheugen. Dapper dat je hier naar toe bent geweest! Jacomien

    Door jacomien • geplaatst op 2015-08-26 00:03:37

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.