Omovallei

Een birr voor een beeld

sidonius was hier op 2016-05-29 Gepost op: 2016-05-22 16 reacties.
Eigenlijk zag ik er wel een beetje tegenop, tegen een bezoek aan de verschillende 'primitieve' stammen in Zuid Ethiopië. Na alle berichten en horrorverhalen over boze en zelfs stenengooiende Mursi's als je niet of onvoldoende betaalt voor foto's, aarzelde ik toch. Maar mijn nieuwsgierigheid wint het altijd van onzekerheid, en als ik dan toch naar Ethiopië ga wil ik zoveel mogelijk zien. Dus zowel het Noorden als het Zuiden. Een gewaarschuwd mens telt bovendien voor twee....

Vanaf het begin van de reis spaar ik blijmoedig mijn kleine coupures birr, de Ethiopische valuta. Vooral briefjes van 5 en 10 birr, die 20 respectievelijk 40 eurocent waard zijn. Mensen vragen 5 birr per persoon per foto, laat ik mij vertellen. Ik zal niet moeilijk doen en dat ook betalen, zij het met gemengde gevoelens. Enerzijds ben ik beïnvloed door de algemeen gangbare mening onder reisfotografen dat betalen voor foto's niet wenselijk is. Anderzijds knaagt er altijd iets bij mij: waarom zou ik er niet iets voor teruggeven als ik van een persoon een vurig gewenste foto mag maken?

Meestal, bij voorbeeld op een markt, probeer ik iets te kopen van degene die ik wil fotograferen. Een paar bananen, een sieraad, een souvenir, you name it. In Zuid Ethiopië is dat iets ingewikkelder: wat moet ik met een geit, of een schaap? Met een bos uien of een zakje zaden maak je mij ook niet blij op reis, evenmin als met een plastic teiltje of een blikje vers koevet voor in het haar.

Ruilhandel ligt in Ethiopië dus wat lastiger. Of toch niet? Ik wil foto's, de mensen willen birr, hoe moeilijk kan het zijn?

Met deze instelling komen we aan bij onze eerste stam: de Dassanech. Een groep dorpsbewoners in prachtige kleding en versierselen staat ons op te wachten op de oever van de rivier die we net zijn overgestoken. We worden verwacht. Ze staan op een heuvel, tegen een prachtige blauwe lucht, en ik zie direct een schitterende foto voor me. Maar het devies van de onvermijdelijke lokale gids luidt: niet fotograferen voordat we in het dorp zijn. Anders loopt het hele dorp uit naar de rivieroever en dat is om onduidelijke reden niet de bedoeling. Balen.

We lopen naar het dorp en worden vriendelijk opgewacht door bewoners die, na een korte uitleg van de gids over hun leven en gebruiken, allemaal om het hardst roepen om een foto! Kies mij, kies mij, nee kies mij! Hier was ik niet op voorbereid, en het voelt even ongemakkelijk om de ene vrouw wel, en de andere niet te kiezen. Wat ben ik toch goed opgevoed: niemand voortrekken, niet discrimineren, iedereen gelijk behandelen....dat gaat hier niet lukken. Ik verman mij en stap af op twee oudere dames die hand in hand rustig afwachten. Leid hen voorzichtig naar een hutje en weg van de andere gegadigden, en maak mijn foto. Betaal ieder 5 birr, een vriendelijke knik, en klaar is Kees.

Zo gaat het dus. Ook in de dorpen van andere stammen. Aankomst, uitleg, wachtende dorpsbewoners in hun mooiste outfit, klaar om zich met verve aan te bieden voor foto's. Ik kies, een persoon of een groepje en een plek, klik en betaal. Net als op de markt. Het gaat me steeds gemakkelijker af, krijg er zelfs lol in. Ik doe na het eerste dorp ter voorbereiding een aantal 5 en 10 birr biljetten in mijn broekzak, maak foto's en betaal tot mijn broekzak leeg is. Einde fotoshoot. Als de dorpsbewoners dat niet geloven en blijven aandringen op meer foto's, blijkt een spelletje goed te werken: ik zeg en gebaar "foto-foto-foto, birr-birr-birr,....finishd!" en trek mijn lege broekzakken naar buiten. Dat werkt op de lachspieren, de vrouwen herhalen mijn mantra en we hebben plezier met elkaar.

Op de markten komen we natuurlijk onaangekondigd, maar ook hier geldt dat voor een persoonlijk portret betaald moet worden. Algemene overzichtsfoto's zijn gratis, maar mensen vinden het niet prettig als ze zien dat je foto's van ze maakt op afstand.

Ik ontmoet bij het verlaten van een markt een prachtige oude vrouw. Vraag haar een foto, betaal haar en besef dat zij nu weer meer geld te besteden heeft. Misschien kan ze een banaantje of bosje uien extra kopen met haar net verdiende poseergeld, en ik ben een mooie foto rijker.

Wat is er eigenlijk mis met betalen voor foto's? Ik ben helemaal om, het ongemakkelijke gevoel is weg, dit voelt gelijkwaardig. Een win-win situatie, in economische termen. De volgende uitdaging voor de fotograaf is om de mensen wat losser te krijgen, zodat het er allemaal wat minder geposeerd uit ziet.

Ik ben een ervaring en inzicht rijker, dat mij zeker zal helpen op volgende reizen. Dank daarvoor,'primitieve' volkeren van Ethiopië!

0
16

Foto's bij dit blog

Meisje van de Dassanechstam
Een Bannavrouw (lijkt erg op de Hamar maar iets ander haar en haarkleur)
Een vrouw van de Mursistam
Op de markt zijn algemene foto's nog gratis.
Alle blogs van sidonius
 

16 reactie(s) bij "Een birr voor een beeld"

  • profile image comment

    Prima verhaal

    Door JannavEek • geplaatst op 2016-06-16 10:04:47
  • profile image comment

    Goed geschreven en heel herkenbaar verhaal. Ik had er ook moeite mee om geld te geven. Ik had de gids zelfs voorgesteld om van te voren zakken met meel o.i.d. te kopen en dit dan aan het stamhoofd te geven zodat we daarna ongehinderd foto's konden maken. Dit deden we ook in Kenia en dat werkte goed. Maar, volgens hem, willen ze hier alleen maar geld. Echt jammer en je krijgt dan van die ongemakkelijke situaties, wie wel en wie niet op de foto. En soms kwade gezichten, vooral bij de Mursi. Op de markten heb ik geen geld gegeven, zodra ik een portret wou maken zei ik van tevoren 'no money' en 9 van de 10 willen dan wel op de foto, als ze zichzelf maar terug zien op het schermpje. We zijn weer een ervaring rijker!

    Door photofreak • geplaatst op 2016-05-29 10:05:03
  • profile image comment

    En zo is het maar net! Voor wat, hoort wat, en ze kunnen het geld inderdaad mooi gebruiken voor nuttige waar. Mooi geschreven!

    Door daphnekeune • geplaatst op 2016-05-27 20:26:33
  • profile image comment

    Je hebt je gevoelens heel integer verwoord, Fransje!

    Door Bowral • geplaatst op 2016-05-26 12:43:49
  • profile image comment

    Wat goed beschreven! En wat is nou 40 eurocent voor een foto dat is toch een perfecte deal! Ze kunnen zo toch ook een centje verdienen en ze doen niet onder voor een topmodel. Je foto's zijn prachtig!

    Door ALopezBlanco • geplaatst op 2016-05-25 20:41:45
  • profile image comment

    Wat mooi beschreven Fransje! Ik voel je ongemak bijna letterlijk in het begin. Lijkt me heel lastig, maar mooie plaatjes heb je wel! (En zij weer een extra centje voor de dagelijkse inkopen)

    Door hamminga • geplaatst op 2016-05-25 14:49:24
  • profile image comment

    Goed verhaal, Fransje. Ik vond het geven van geld ook niet echt een probleem, behalve bij de Mursi omdat die gewoon niet aardig zijn. Maar ook die ervaring had ik niet willen missen. Mooie foto's maakte je. Ik herken het Dassanech meisje zelfs! Ethiopië is nog steeds een van mijn meest bijzondere reizen omdat je terug in de tijd gaat en er eigenlijk twee totaal verschillende landen zijn. Ook het natuurschoon van het Simiengebergte is toch heel indrukwekkend. vr gr Rein

    Door pensionado • geplaatst op 2016-05-24 09:19:02
  • profile image comment

    Die mensen zijn inderdaad gewoon fotomodellen en mogen dus best wat verdienen. Je dilemma heb je mooi beschreven,Fransje.

    Door pkoelewijn • geplaatst op 2016-05-23 19:48:01
  • profile image comment

    Wat 'n mooi geschreven verhaal, ik heb ook altijd moeite met geld geven maar idd als ze weer wat extra's kunnen kopen prima toch! Je hebt ook prachtige foto's gemaakt.

    Door Hami • geplaatst op 2016-05-23 12:45:15
  • profile image comment

    Heel mooi verhaal! Erg leuk geschreven ook, ik voel haast je twijfel door de regels heen. Dit verhaal maakt mij nu ook een stuk bewuster over het fotograferen van mensen:)

    Door LKleemans • geplaatst op 2016-05-23 11:07:20
  • profile image comment

    De bewoners doen hun uiterste best op er mooi uit te zien. Ze doen er dus moeite voor. Iets kopen of geven in ruil voor een foto zit er niet in. Dan is geld geven prima. Zij zijn er blij mee. Toch blijf ik wel kritisch wanneer ik geld geef voor een foto. Probeer eerst contact te maken en te checken of men het goed vindt dat ik een foto maak. Meestal vindt men het prima. Soms vraagt men geld op een opdringende manier. Dan pak ik mijn fototoestel in en bedank vriendelijk. Goed dat je dit schrijft. Je moet er altijd over blijven nadenken en bepalen wat op dat moment het beste is.

    Door MiekeDeHaas • geplaatst op 2016-05-23 09:29:51
  • profile image comment

    Goed verhaal. Ik vind het zelf ook altijd een beetje dubbel, maar als je idd uit 'economisch' oogpunt bekijkt, hebben ze groot gelijk. Ik ga zelf in oktober naar Ethiopie, dus dit soort goede tips kan ik wel gebruiken.

    Door Dianadm • geplaatst op 2016-05-23 08:12:09
  • profile image comment

    Goed geschreven Fransje. En zo komen ze ook wat ruimer in hun geld te zitten. Goede tips en je foto's zijn erg mooi.

    Door corriedewinter • geplaatst op 2016-05-22 22:07:53
  • profile image comment

    Heel goed geschreven blog en eentje om over na te denken.

    Door Rhodaxx • geplaatst op 2016-05-22 21:53:19
  • profile image comment

    Prima verhaal,Fransje. En met jouw (nieuwe) instelling kom je inderdaad het verst in Ethiopië.

    Door Fransvdg • geplaatst op 2016-05-22 21:47:45
  • profile image comment

    Mooi beschreven blog over je fotografie ervaringen in Ethiopie! Lijkt me ook vrij lastig, maar wel hele logisch dat de mensen er wat voor willen. Zij trekken tenslotte ook hun mooiste versieringen uit de kast om in de smaak te vallen... Ik heb wel eens een hele zak oude kettingen en armbanden meegenomen om te ruilen voor een foto en dat werd daar ook erg gewaardeerd

    Door WKerkhof • geplaatst op 2016-05-22 21:36:35

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.