Caribische kust reisblogs

San Blas: Paradijs met een kanttekening?

saskiavangemert was er (tot 10 jun 2011) Gepost op 06 jul 113 reacties

San Blas, een eilandengroep voor de kust van Panama. 357 eilandjes vormen samen met de strook vaste land een onafhankelijke regio - Comarca de Kuna Yala - bestuurd door de Kuna indianen.

Indianen die bekend staan om hun goede gezondheid. En om het feit dat ze niet duiken – of beter gezegd, ze geen dingen uit de zee mogen halen waarvoor zuurstofflessen benodigd zijn - waardoor het koraal nog intakt zou zijn. De Kuna indianen zijn klein van stuk met karakteristieke gelaatstrekken. De vrouwen peddelen rond in kano’s rond en verkopen Malo’s: veelkleurige stukken textiel uit verschillende lagen met uitgeknipte figuren, de textiel waarin ze ook gekleed gaan.

Eilanden die bekend staan om hun paradijselijke uiterlijk: ondiep doorzichtig, smaragdgroen en azuurblauw water waarin je de zeesterren kunt zien liggen. Water met de temperatuur van een warm bad. Kleine veelal onbewoonde bounty-eilandjes, met parelwitte stranden, vrijstaande palmbomen waar kokosnoten uit vallen, idyllische rieten hutjes met een uit één boomstam gehouwde kano ervoor.

Tot dusver een mooi plaatje. En ideaal voor toerisme. Dus boeken we een zeiltocht om vanuit Panama via de San Blas eilanden naar Colombia te varen. Helaas is er bij dit paradijs meer dan één kanttekening te plaatsen, als we de ins en outs leren kennen via onze captain:

De eerste dag gaan we voor anker bij bbq-eiland. Een eiland wat opgeknapt is door een Amerikaan: afval verwijderd, stranden schoongemaakt, ‘onkruid’ weggehaald: zo van een ansichtkaart geplukt lijkt het. De Amerikaan is vertrokken en nu woont er een Kuna-familie. De captain vertelt ons dat we per persoon 2 balboa (dollar) moeten betalen om het eiland te betreden. Niks mis mee natuurlijk. Behalve als we horen dat helaas, sinds de Amerikaan is vertrokken, het eiland weer langzaam verslonst door afval. De huidige bewoners schijnen het eiland niet te onderhouden. Waarom dan toch de 2 dollar entree?

Die vraag komt vaker in ons op de komende dagen. ’s Middags lunchen we op de boot, kabbelend en in de felle zon. Er komt een kano met een Kuna vader en zoon aanvaren. De captain springt op en haalt wat geld. De Kuna schrijven een factuur uit en incasseren zo’n 15 dollar. “Waarvoor betaal je ze nu?” vragen we de captain. “Voor niks specifieks” is het antwoord, “gewoon omdat we hier voor anker liggen, iedere Kuna uit de regio mag langskomen om daarvoor geld te innen”. Volgens onze captain heeft de toename van toerisme in de regio een verkeerde uitwerking op de veelal ongeschoolde bevolking die - in plaats van de regio gecontroleerd te ontwikkelen en het toerisme te reguleren – te pas en te onpas om geld vragen zonder zorg te dragen voor datgene waar de toeristen op afkomen: het maagdelijke paradijs.

De waarheid van de verwaarloosde eilanden wordt ons duidelijk als we een dag later op een andere plek voor anker gaan. Van een afstandje lijkt het eiland paradijselijk. Maar al snel wordt duidelijk als we de kant naderen dat er hier niet alleen palmtakken en kokosnoten achterblijven: de eilanden en de zee eromheen liggen vol met afval: blikjes, plastic zakken, verpakkingen, schoenen, allerlei zaken die hier duidelijk niet thuishoren.

Terug op de boot vertelt de captain ons dat eerder een Kuna-kano langs kwam om vis te verkopen. De Kuna vissen voor eigen levensonderhoud, als voedsel en voor de verkoop. Helaas houden ze zich, o.a. door klimaatverandering, steeds minder aan de traditionele regels voor visvangst: zo worden regelmatig veel te jonge kreeft aangeboden voor de verkoop. De captain heeft zelf al meerdere keren een schilpad voor weinig geld van de Kuna gekocht om die vervolgens op een van de eilanden weer vrij te laten. Helaas geniet het arme dier meestal maar kort van zijn teruggekregen vrijheid.

Overbevissing, vervuiling. En dan nog de drugssmokkel tussen Colombia en Panama. De Kuna-indianen houden zich buiten de internationale anti-drugs operaties. Drugskoeriers stranden, gehinderd door patrouilleboten uit Panama, regelmatig in de Kuna Yala regio. Het aangespoelde wit goud, oftewel cocaïne, wordt door de Kuna opgepikt en voor duizenden dollars verkocht. Brengt immers meer op dan de 10 cent per kokosnoot. De plotse rijkdom zorgt echter voor de nodige criminaliteit en problemen onder de inheemse bevolking: een groot percentage van de mannen is verslaafd. Ook kinderen worden ingezet voor de drugssmokkel en vallen zelfs ten prooi aan prostitutie.

Een groot deel van de Kuna leeft in armoede. Extreme armoede. Kun je het de ongeschoolde extreem arme bevolking kwalijk nemen het witte goud van de stranden te verkopen? Om entree of anker-geld te vragen aan westerse toeristen? Om kreeft te vissen waar in nabijgelegen Panama veel vraag naar is?

San Blas: een maagdelijke paradijs voor de onwetende westerse toerist. Maar onder die azuurblauwe oppervlakte liggen helaas veel problemen op de loer voor de Kuna Yala. Of het toenemend toerisme daar goed zal doen?

saskiavangemert Positie 36964 (0 p.) Lid sinds 20-03-2008 Foto's en tips: 357 Blogs: 4 Fans: 0

Foto's bij deze blog

blogfoto nr. 1
Kuna vrouwen in traditionele kleding die langs de toeristenboten peddelen om Malo (textiel) te verkopen.
blogfoto nr. 2
Een traditionele kano voor een eilanden behorend tot de San Blas eilanden.
blogfoto nr. 3
BBQ eiland
blogfoto nr. 4
Een detail uit de prachtige natuur van San Blas.
deel dit artikel met je vrienden:

Andere blogs van deze gebruiker

Aden… een andere wereld in Jemen.
1 1
Gepost op 25 juni
Jemen Zuidkust Jemen

Reacties bij deze blog

Philippine

Door: Philippine • Geplaatst op

Ik was er dit jaar voor de tweede keer, heel herkenbaar. Ik heb net zelf n blog geplaatst over San Blas. Heel veel vervuiling en onvriendelijke indianen die veel geld willen, jammer.

robvandemerwe

Door: robvandemerwe • Geplaatst op

Een heel herkenbare situatie. Kan alleen maar zeggen dat mijn ervaring hetzelfde was. Wie of wat nou de aanstichter of boosdoener is, het blijft jammer dat je San blas anders verlaat dan je van te voren verwacht....

Lione Kolsteren

Door: Lione Kolsteren • Geplaatst op

Je snijdt een reëel probleem aan, denk ik. Achter veel mooie toeristische bestemmingen schuilt ook veel leed en liggen gevaren op de loer. Zo ook op deze mooie eilandjes, zoals je beschrijft. Ik vraag me af of de problemen voor de Kuna Yala wel echt door het toerisme worden veroorzaakt (deels zeker denk ik zo te lezen) of door het feit dat ze op de "foute" route liggen en daardoor dus kwetsbaar zijn. Goed verhaal, dat tot nadenken stemt!

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.