Reisnieuws

Schatgraven zeer lucratief

Gepubliceerd: 21 jul 2008
0

Wie dacht dat Indiana Jones pure fictie is, komt bedrogen uit. Schatgravers bestaan niet alleen, ze verdienen er hun boterham mee. Jaarlijks wordt er wereldwijd voor ruim zes miljard euro aan kunstschatten geroofd, aldus de Franse verzekeringsorganisatie Argos. Dit is gemiddeld 16 miljoen euro per dag. Kunstrovers maken gebruik van fijnmazige, wereldwijde netwerken om de waardevolle spullen aan de man te krijgen. Kunst die je als reiziger in thuisland kant-en-klaar op je bordje krijgt.

Distributieketen
Je bedenkt het niet zomaar bij een museumbezoekje, maar musea en galerieën wereldwijd zijn vaak (onbewust) de laatste schakel van een intensieve distributieketen: de illegale kunsthandel. De schakel begint bij een lokale schatgraver die met zijn schoffel maandenlang een berg uitkamt. Wat hij vindt, verkoopt hij voor een habbekrats door aan een lokale museummedewerker of lokale tussenpersoon. Deze kent weer een antiquair in de hoofdstad, die het vervolgens aan een rijke kunsthandelaar in het Westen verkoopt, die het vervolgens witgewassen voor veel geld aan een museum doorverkoopt.

Uitbuiting
Iedereen blij? Niet bepaald. Deze kunstroof zorgt ervoor dat corruptie in de hand wordt gewerkt en besteelt de lokale bevolking. Want, naast nationale trots en identiteit, brengt kunst ook vooral geld in het lokale potje. Een werelderfgoed of oude opgraving is de ultieme trekpleister voor toeristen. Een land met weinig natuurlijke bronnen of kapitaal kan op die manier werken aan economische groei. Die kunstschatten worden nu voor een groot deel de landen uitgesluisd. Voorbeeld: Afrika heeft over de jaren negentig procent van haar culturele erfgoederen en kunst verloren aan illegale handel. Andere slachtofferlanden van kunstroof zijn Irak, Afghanistan, China, Nepal, Ecuador, Bolivia, Peru, Mexico en diverse Oostbloklanden. De kunst wordt vervolgens (vaak via een land als Zwitserland) doorverkocht aan rijke landen in Noord-Amerika of Europa.

Optreden
Illegale kunstrovers die hun illegaal verkregen waar proberen door te verkopen op internet vormen een meer amateuristische groep en zijn snel te traceren. De professionele kunstrovers maken gebruik van een wereldwijd netwerk en hebben al een (potentiële) koper voordat de buit binnen is. Zeker het Westen treedt steeds harder op tegen kunstroof, met behulp van geavanceerde infraroodbeveiliging en intensieve bewaking. Dit zorgt ervoor dat steeds meer dieven op tijd onderschept kunnen worden. Tegelijkertijd hebben de strengere maatregelen een negatief effect: doordat er ’s nachts nauwelijks meer in te breken is bij musea, wagen de dieven zich er op klaarlichte dag. Een dergelijke roof kan haast niet ongewapend of zonder geweld. Dit heeft het geweld bij kunstroven dan ook flink doen stijgen. De beruchte kunsthandelaar Leonardo Patterson (Costa Rica) wordt ervan verdacht een medehandelaar te hebben omgebracht; hij had illegale kronen van de man in zijn bezit.

Beperkingen
Het ontbreekt ontwikkelingslanden aan de middelen en technologie om net als het Westen, in te grijpen tegen de uitbuiting van hun kunstschatten. Ook gebrek aan beleid en capaciteit vormen een bottle neck. De eigen douane is corrupt en zelfs buitenlandse diplomaten en ontwikkelingswerkers in het land verkopen lokale kunst door aan eigen land! Nederlandse wetgeving tegen illegale invoer van kunst uit ontwikkelingslanden concentreert zich op de ‘grotere’ goederen, waardoor de Nederlandse douane bij minder grote / onbekende kunstobjecten een oogje dichtknijpt. Ondertussen claimt het Peabody Museum van de Yale Universiteit vijfduizend Incakunstwerken als haar eigendom. Hierbij ‘vergeet’ de universiteit haar belofte aan Peru bijna honderd jaar geleden: de kunstwerken zouden na onderzoek teruggegeven worden aan het land.

Toekomst
Als we zo doorgaan is er over tweehonderd jaar wellicht niets cultuurhistorisch terug te vinden in ontwikkelingslanden. We stappen een museum in de Achterhoek binnen om er geeuwend eeuwenoude schedels uit Peru te bekijken die er met geweld naartoe zijn gebracht. En in Peru graven de huaqueros (tempelrovers / schatgravers) de welvaart het land uit.
deel dit artikel met je vrienden:
Reisnieuws
Amsterdam in beeld op Schiphol

Schipholreizigers kunnen op het vliegveld genieten van het kunstwerk 'Tracing Reality' van Daniëlle Kwaaitaal. Kolossale fotomontages van Amsterdam en omgeving sieren vanaf deze week de glaswanden op Schiphol.

0
Reisnieuws
Ubangi-kunst in Afrika Museum

Het Afrika Museum in Berg en Dal heeft deze maand een wereldprimeur. Als eerste komt het met een overzichtstentoonstelling van kunst uit de Afrikaanse Ubangi-streek. Dit gebied ligt in het hart van Afrika aan de oevers van de Ubangi-rivier.

0
Reisnieuws
Tentoonstelling African Pride

Sommigen hebben een eenzijdig beeld bij Afrika: sterfgevallen door droogte, AIDS, criminaliteit, oorlog en corruptie. Fotografe Hanneke de Vries laat met haar tentoonstelling African Pride een andere kant van dit volgens haar wel prachtige contine...

0

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.