Reisnieuws

Tea time!

Gepubliceerd: 02 okt 2012
0

Thee is in. Nederlanders reizen stad en land af op zoek naar de lekkerste smaakjes. Alleen is er nog niet genoeg tijd en aandacht voor het thee drinken. De kunst van het liefdevol bereiden en presenteren van het drankje is ook een stukje levenskunst, waar Nederland een voorbeeld kan nemen aan andere landen. Wies Reith, thee-expert van Simon Lévelt, geeft tekst en uitleg over de opvallendste theerituelen in de wereld en inspiratie om zelf aan de slag te gaan.

Wat zijn theerituelen?
‘Daarvoor moeten we terug naar de uitvinding van thee. Het is een van de oudste drankjes ter wereld — volgens de legende werd het ‘ontdekt’ door de Chinese keizer Shen Nung, toen hij in circa 3000 voor Christus in het bos water kookte waar wat blaadjes van de theestruik in waren gevallen. Sindsdien heeft thee langzaam maar zeker
de wereld veroverd. In Nederland introduceerde de VOC het goedje in 1610. Aanvankelijk werd thee gedronken om zijn geneeskrachtige eigenschappen, later voor de ontspanning en rust. En lange tijd was het drankje alleen besteed aan rijken. In de loop der eeuwen zijn in veel landen gebruiken ontstaan om thee op een bepaalde manier klaar te maken, te presenteren en te drinken. Thee is daar verworden tot een ritueel, een heuse ceremonie waar mensen veel tijd en liefde in steken.’

Welke theerituelenbestemming staat bij jou op nummer 1?
‘Japan is toch wel de theeceremonieplek bij uitstek. Het is daar niet alleen een kunstvorm maar ook een meditatietechniek. Het maken en opdienen van de thee wordt met zoveel rust en kalmte uitgevoerd dat theemeesters, die hiervoor speciaal zijn opgeleid, helemaal in trance raken. Het draait allemaal om chado, de weg van de thee, oftewel harmonie, zuiverheid, respect en evenwicht. De thee wordt gezet van matcha, een groene thee in poedervorm. De verse theebladeren worden hiervoor gedroogd, geroosterd, vermalen en in een houten lakdoosje, de natsume, bewaard. Er zijn vervolgens pakweg tweehonderd manieren om de thee te serveren. Er kan gevarieerd worden met het servies, de volgorde van het binnenbrengen van dat servies en met de lengte van de stukjes houtskool waarop het water wordt verwarmd. Bij elke gelegenheid — familiebezoek, een verjaardagsfeestje — past een ceremonie. Niets wordt aan het toeval overgelaten. De belangrijkste gast neemt de eerste drie slokken van de thee en geeft deze vervolgens door. De gastheer of -vrouw is als laatste aan de beurt.’



Wat zijn andere theehotspots?
‘De Chinese theeceremonie heeft dezelfde insteek als de Japanse, en wordt in alle rust uitgevoerd. Het is ook een vast onderdeel op traditionele bruiloften. De bruid en bruidegom bieden nog voor de huwelijksvoltrekking thee aan hun families aan. Dit wordt beantwoordt met een hong bao, een rode enveloppe met geld. In China is er wel sprake van grotere regionale verschillen in het gebruik van thee. In Tibet bijvoorbeeld wordt thee enkel in tegelvorm gedronken.

Omdat van oudsher theekruiden veel ruimte innamen op de karavanen naar de verre uithoeken van China, Rusland en Europa kwamen de Tibetanen op het idee de substantie samen te persen tot een plak. Er wordt een stukje van de tegel afgebroken en deze wordt gekookt met melk, zout en jakboter of gegeten als groente. De smaakvolle, ronde en aromatische theetegel is tegenwoordig meer decoratie dan dat er echt nog thee van wordt getrokken. De Marokkaanse munttheeceremonie, ook wel bekend als atay benaanaa of Toearegthee, is misschien niet zo uitgesproken als die van de Chinezen, maar dient toch volgens een vast stramien bereid te worden. Gun powder thee, een speciale groene thee, wordt in een metalen theepot gedaan en met een scheut heet water gewassen. Dit water wordt afgegoten en vervolgens gaan suiker en verse blaadjes aarmunt in de pot. Hier overheen gaat het kokende water.

Vervolgens worden nog enkele verse blaadjes thee toegevoegd. Dit geheel moet vijf minuten doorkoken. De thee wordt niet geroerd, maar gemengd door twee keer terug te gieten in de pot. De kleine glaasjes worden vanaf zo hoog mogelijke afstand ingeschonken, als symbool voor gastvrijheid. Ook Engeland heeft een echte theecultuur, die om de high tea draait. We kennen hier allemaal de Earl Grey, ook in Nederland de meest gedronken thee. In Engeland wordt die ’s middags zeer sterk gedronken met een scheut melk en veel suiker. Daarbij worden scones en zoetigheden geserveerd, terwijl er wordt bijgepraat en geroddeld.’


Thee wordt op de meeste plekken het hele jaar door geplukt, maar is doorgaans van betere kwaliteit in het droge seizoen.

Wat is de Hollandse belevenis van thee?
‘Die is mettertijd veranderd. Vroeger groeiden we op met een moeder die ons na schooltijd thuis opwachtte met een stomende pot thee. Dat was een moment van rust en reflectie. Onze samenleving werd echter steeds jachtiger, wat leidde tot de opkomst van het theebuiltje. De laatste jaren vindt er een kentering plaats en wordt de afternoon of high tea met dochter of vriendinnen buitenshuis populairder. Ook is thee steeds geliefder bij het diner. Voor elke gang is wel een specifieke theesoort aan te bevelen. De kleur, smaak en aroma van thee kunnen, net als bij wijn, verschillen. In Japan kunnen ze dan ook geen genoeg krijgen van theeproeverijen!’ Als je zelf de kunst van de thee onder de knie wilt krijgen, kun je terecht bij Neerlands eerste en enige theemeester, Herman Somsen, die daarvoor maar liefst drie jaar in Japan in de leer is geweest. Contacteer Herman via de Urasenke theeschool in Amstelveen, www.urasenke.nl
deel dit artikel met je vrienden:

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.