Reisnieuws

18 feiten over inheemse volken

Gepubliceerd: 17 sep 2011
0

Op 9 augustus werd door de Verenigde Naties de jaarlijkse Internationale Dag van de Inheemse Volken gevierd. Dat was voor Survival International, partner van Columbus, een reden om wat minder bekende feiten over de inheemse volksstammen op te sommen: achttien bijzondere feiten die je nog niet wist.

1. Ongecontacteerde stammen

Er zijn wel honderd ongecontacteerde stammen in de wereld. Deze volkeren zijn dus nog nooit in contact gekomen met de buitenwereld. En dat is misschien maar goed ook, aangezien ze meer vatbaar zijn voor ziektes die stedelingen op ze over kunnen brengen. Dat zou wel eens hun dood kunnen betekenen, omdat ze daar geen immuniteit voor hebben opgebouwd. Waar weinig reizigers zich bewust van zijn, is dat sommige van deze ongecontacteerde volkeren op minder dan honderd kilometer afstand van Machu Picchu, de befaamde stad van de Inca’s in Peru, leven.

2. Oog in oog met onze voorvaders

In Botswana, Namibië, Zuid-Afrika en Angola leven zo’n 100.000 Bosjesmannen. Ze zijn de oorspronkelijke inwoners van het zuiden van Afrika en wonen daar al 70.000 jaar of meer. Uit recent onderzoek blijkt dat de Bosjesmannen van alle volken die nu leven, genetisch het meest op onze voorouders lijken.
In het midden van Botswana ligt het Centraal Kalahari, een reservaat dat is opgericht om het oorspronkelijke grondgebied van de 5.000 Gana, Gwi en Tsila Bosjesmannen, en hun buren de Bakgalagadi, te beschermen, evenals het wild waar ze afhankelijk van zijn. In het begin van jaren tachtig van de vorige eeuw werden diamanten in het reservaat ontdekt. Kort daarop gingen overheidsministers het reservaat in, om de Bosjesmannen die daar leefden te vertellen dat zij moesten vertrekken vanwege de ontdekking van de diamanten. Dat pikte deze stam niet en ze spanden een rechtszaak aan, welke ze in december 2006 wonnen.

3. Scherp zicht onderwater

De Moken vormen een volk die in Zuidoost-Azië op zee leven. Ze worden daarom ook wel zeezigeuners genoemd. Deze stam leeft voornamelijk in de Andamanse Zee, voor de kust van Myanmar. Hun hele leven brengen ze door op zee, in hun boten of in de huizen die op palen in de zee staan. Alles wat ze nodig hebben om te overleven, halen ze uit de zee, ook om mee te handelen. De Moken hebben het unieke vermogen ontwikkeld om scherp onder water te kijken, waardoor ze gemakkelijker naar voedsel kunnen duiken. Het gezichtsvermogen van Mokenkinderen is dan ook 50% beter dan dat van Europese kinderen.

4. Al 55.000 jaar bewoners op Andamen eilanden

Een andere volksstam die op de Andamen eilanden in de Golf van Bengalen leeft, zijn de Sentinelezen. Ze wonen alleen maar op het Noord Sentinel-eiland dat ten westen van het zuidelijke punt van de Groot Andaman archipel ligt. De stamleden staan bekend om de rigoureuze en hartstochtelijke wijze waarmee ze hun onafhankelijkheid en zeggenschap over het eiland verdedigen en contact met buitenstaanders afwijzen. Door hun langdurige isolement van andere mensen en gemeenschap behoren ze tot de meest geïsoleerde volkeren op aarde. Voor zover bekend zijn hun sociale normen en waarden vrij van enige invloed van buitenaf. De Sentinelezen leven waarschijnlijk al 55.000 jaar onafgebroken op de Andaman eilanden.

5. Overlevenden van tsunami

In december 2004 werd Azië opgeschrikt door een tsunami, maar er vielen geen slachtoffers onder de inheemse stammen op de Andaman eilanden. Toen ze zagen dat de zee zich terugtrok, vluchtten ze meteen naar hoger gelegen gebieden.

6. Uitgestorven taal

In 2010 stierf Boa Sr op een leeftijd van ongeveer 85 jaar. Zij was het laatste lid van een unieke stam, de Bo, die zo’n 65.000 jaar op de Andaman eilanden hebben geleefd. Met haar stierf ook de 55.000 jaar oude inheemse Bo-taal uit. Ze was de oudste van de Grote Andamezenvolken, waar er nu nog maar 52 leden van over zijn. De Grote Andamezen hadden een populatie van 5.000, maar door de Britse kolonisatie van de Andaman eilanden in 1858 werden de meesten gedood of ze stierven aan ziektes die de kolonisten op ze overbrachten. De overlevenden van de Grote Andamezen zijn tegenwoordig grotendeels afhankelijk van de Indiase regering voor voedsel en onderdak. Doordat Boa Sr de enige was die de Bo-taal sprak, voelde ze zich erg eenzaam omdat ze met niemand een gesprek aan kon gaan.

7. Wereldtaal

Eén op de zes talen die gesproken worden op aarde is ontstaan op Nieuw Guinea.

8. Wel 4.000 inheemse talen

Van de 7.000 talen die er op de wereld bestaan, worden er 4.000 door inheemse volksstammen gesproken.

9. Geheime taal van Incavorsten

De Kallaway vormen een etnische groepering in het berggebied ten noorden van La Paz in Bolivia. De wortels van de Kallaway liggen in de pre-Incaperiode, maar de gebruiken zijn veranderd door invloed van het christelijke geloof. De medische gebruiken van deze stam zijn zeer uitgebreid en de – meestal – mannelijke genezers behandelen patiënten met zo’n 980 verschillende soorten dierlijke, minerale en botanische middelen. De rituelen en ceremonies van de Kallaway staan in verband met mythen en artistieke expressies. De mythen, rituelen en medicijnen van dit volk staan sinds 2003 vermeld op de Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid. Vermoed wordt dat de taal van de Kallawaygenezers, die vandaag nog gesproken wordt, dezelfde is als de geheime taal die de Incavorsten spraken.

10. Kennis van de natuur

Inheemse stammen bezitten een enorm gedetailleerde kennis over de natuur. Ze weten dingen waar wij nog wat van kunnen leren. Zo kennen de Shuar uit Ecuador wel meer dan honderd planten die helpen bij de behandeling van buikpijn. Dit indianenvolk leeft in een gebied dat bekend staat als de Upper-Amazone, waarvan wordt gezegd dat de meest krachtige en oorspronkelijke ayahuasqueros - medicijnmannen die met de medicijnplant ayahuasca werken - er vandaan komen. Als één van de weinige stammen in dit gebied hebben de Shuar altijd stand weten te houden tegen de invloeden van de Spanjaarden. De strijdlustige krijgers van deze stam, die uit 50.000 leden bestaat en leeft op de grens van Ecuador en Peru, waren zo opstandig en gevaarlijk dat ze door de Spaanse overheersers met rust werden gelaten. Hierdoor is veel van hun oorspronkelijke cultuur bewaard gebleven. Het Shuarvolk is een traditioneel jager-verzamelaarsvolk, dat leeft in totale eenheid met het regenwoud. Het gebruik van allerlei soorten planten staat centraal staat in hun cultuur, waarbij een grote rol is weggelegd voor spirituele tradities rondom het gebruik van hallucinogene planten.

11. Openhartchirurgie

Curare, een giftig plantenextract ontwikkeld door Indianen uit Zuid-Amerika om een prooi verlamd te maken, wordt tegenwoordig in de westerse geneeskunde gebruikt om de spieren te ontspannen. Het maakt onder andere openhartchirurgie mogelijk.

12. Vogelzang imiteren

De Hadza, uit Noord-Centraal Tanzania, zijn de laatste fulltime jagers en verzamelaars in Afrika. Ze hebben landbouw en veeteelt leren bedrijven door het contact met andere volkeren. Maar wat je vast niet wist over dit inheemse volk, is dat ze het gezang van een Afrikaanse vogel kunnen imiteren om hun weg te vinden naar bijennesten in apenbroodbomen.

13. Roofdieren imiteren

Volksstammen hebben in de loop van duizenden jaren uitzonderlijke vaardigheden ontwikkeld om te overleven. Zo kunnen jagers in het Amazonegebied roofdieren nadoen en op deze manier de beesten in handen van een andere jager van de stam drijven. Ook zijn ze goed in het imiteren van geluiden van vrouwtjesdieren om mannetjes te lokken.

14. Water in struisvogeleieren

Een opmerkelijke, maar inventieve eigenschap van de Bosjesmannen is dat ze in tijden van droogte water onder de grond bewaren. Het water blijft gewaarborgd, omdat ze dat goed opgeborgen in struisvogeleieren stoppen, die ze dichtmaken met bijenwas.

15. Jagen met roofvogels

In het westen van Mongolië leven de Kazakken. Zij staan er bekend om dat ze arenden gebruiken om te jagen. Er is wel heel wat voor nodig om zo’n arend afhankelijk van zijn baas te maken. Daarom is de vogel van jongs af aan constant bij de jager. De Kazak heeft zo’n sterke band met de arend, dat hij hem met de hand voert en ’s nachts de roofvogel naast zich laat slapen als hij jong is. De vertrouwensband tussen jager en vogel moet namelijk wel zo’n twintig jaar meegaan.

16. Landbouw

Als je denkt dat onze Europese voorouders de slimmeriken zijn geweest die de landbouw hebben uitgevonden, kun je het wel eens bij het verkeerde eind hebben. Het vermoeden bestaat namelijk dat de Papoeastammen in de Baliemvallei in Nieuw Guinea, deze manier van levensvoorziening al veel eerder bedreven.

17. Belangrijkste voedingsgewassen

Zonder de inheemse stammen hadden we enkele voedingsproducten misschien wel nooit gehad. ’s Werelds belangrijkste voedingsgewassen zijn namelijk door deze volkeren ontwikkeld. Zo is maniok, ook wel bekend als cassave, de eetbare wortelknol van de Manihot esculenta, een oorspronkelijk Zuid-Amerikaanse savanneheester. De plant bevat veel zetmeel en van de bladeren wordt in Congo een soort spinazie gemaakt. Ook maïs en aardappelen zijn producten van inheemse landbouwpraktijken.

18. Borstvoeding aan baby-aapjes

De Awà-stam is één van de laatste stammen die als nomadische jager-verzamelaars leven in de Braziliaanse amazonestaat Maranhão. Ze jagen, vissen en verzamelen noten, fruit en ander voedsel uit het bos. Meer hebben ze niet nodig om te overleven. De Awà hebben zo’n hechte band met de natuurlijke omgeving dat ze verweesde baby-aapjes verzorgen door ze borstvoeding te geven.


Hoofdbeeld door: rohan.reisreporter.nl

Lees meer best gelezen reisnieuws en reistips of.
deel dit artikel met je vrienden:
Reisnieuws
Door: Vellah Bogle
Abonnees steunen Survival International

Zoals je als abonnee van Columbus Magazine misschien wel al weet, wordt 5% van het abonneegeld automatisch gedoneerd aan Survival International. En dat levert jaarlijks aardig wat op...

0
Reisnieuws
Door: Veerle Maris
'Puma misbruikt land Bosjesman'

Survival International, de organisatie die zich inzet voor de bescherming van inheemse volksstammen, heeft een oproep aan kledingmerk Puma gedaan. Ze vragen het bedrijf om hun investering in een safarihotel in Botswana terug te trekken. Dit luxueu...

0
Reisnieuws
Door: Floor Vink
Aboriginals naar Europa

De allereerste Europese Aboriginal Roadshow komt naar Utrecht. Tourism Australia en Qantas Airways zijn een samenwerking gestart om de kunst van het oorspronkelijke volk van Australië nog populairder te maken. De variëteit en de diepgang van het...

0

Laat een reactie achter

Meld je aan of log in met je Reisreporter account of met Facebook als je zelf een reactie wilt achterlaten.